Myint Shwe took a journalism program from Ryerson University 2004

Loading...

Wednesday, March 5, 2014

သန္းေခါင္စာရင္းသစ္သည္ “ခိုး၀င္”ေတြကိုခဝါခ်ေပးျခင္း (Ethnicity Laundering) ျဖစ္မလာသင့္





“လိမ္နည္းသံုးမ်ိဳးရိွတယ္ - -
  ရိုးရိုးလိမ္ - ေျဗာင္လိမ္ - ႏွင့္စာရင္းအင္း”
   (လီယိုေတာ္လ္စတြိဳင္း)
 
There are three kinds of lies: lies, outright lies and statistics. (Leo Tolstoy)
--  -- -- --

အၾကမ္းအားျဖင့္ဆယ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ေလာက္ျဖစ္သင့္ေပမဲ့အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ႏွစ္သံုးဆယ္ၾကာ
မလုပ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္တဲ့အလုပ္ကုိလာမဲ့မတ္လအကုန္ကေနဆယ္ရက္တိုင္တိုင္
လုပ္မယ္လို ့သိရပါတယ္၁၉၈၃ ခုႏွစ္ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္ေကာက္ခဲ့တံုးကလူဦးေရ ၂၈ သန္း - ယခု ၆၁ သန္း ျဖစ္လာခဲ့ၿပီ။
(ကိုးကား - ဦး ခင္ရီ ဗီြအိုေအအင္တာဗ်ဴး - Youtube)

ေနာင္ႏွစ္ (၂၁၁၅)မွာလုပ္မဲ့ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီတႏွစ္တင္ႀကိဳလုပ္တာမို  ့မဲဆႏၵရွင္စာရင္းေတြျပဳ စုရင္အေျခခံရေအာင္လုပ္တာလဲျဖစ္ႏိုင္ေပမဲ့ေရြးေကာက္ပြဲသစ္အတြက္ျပင္ဆင္တာလို ့ျမင္ရင္လိုရာ
ဆြဲေတြးတာျဖစ္မယ္။   

တိုင္းျပည္တျပည္မွာစီးပြားေရးလူမႈေရးႏို္င္ငံေရးလုံျခံဳေရးစီမံကိန္းအမ်ိဳးမ်ိဳးခ်ႏိုင္ေအာင္
စာရင္းေတြျပည့္ျပည့္စံုစံု၊ မွန္မွန္ကန္ကန္နဲ ့သစ္သစ္လြင္လြင္အျမဲရိွေနဘို ့လိုတယ္။
 
အခုလုပ္မဲ့သန္းေခါင္စာရင္းဟာလူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ ေရးကလုပ္မဲ့အေျခခံအက်ဆံုးလူဦးေရစာရင္း
သက္သက္(head count) ပဲျဖစ္ဦးမယ္။ ဒီထက္မကတိုင္းျပည္ရဲ့ လူဦးေရကိုေခါင္းစဥ္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ့ ့

ေကာက္တဲ့ demographics ကိုဗဟိုစာရင္းအင္းဌာန (Central Statistics Bureau ) နဲ ့ အျခားအရပ္ ဘက္အဖြဲ ့အစည္းေတြကပါအခ်ိန္မွန္ျပဳစုေနၾကရမွာျဖစ္တယ္။ တိုင္းျပည္တျပည္တိုးတက္ေရး မွာစာရင္းအင္းေတြျပည့္စံုေရးနဲ  ့တိက်မွန္ ကန္ေနေရးကအသက္ေလာက္အေရးႀကီးတာယ္။ စာရင္းအင္းမရိွရင္ဘာကိုဘယ္ကစလုပ္ရမလဲ။

မတ္လ ၂၉ ရက္မွာစလုပ္မဲ့သန္းေခါင္းစာရင္းေကာက္မဲ့အခ်ိန္မွာျဖစ္ရိွေနတဲ့တိုင္းျပည္ရဲ့ အေထြေထြအေျခအေန အရပ္ရပ္ကိုအၾကမ္းဖ်င္းသံုးသပ္ၾကည့္လိုက္ရင္ေအာက္ပါ အတိုင္းေတြ ့ျမင္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။
 
၁ - ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံဟာေခတ္စံနစ္တစ္ခုကေနေခတ္စံနစ္တစ္ခုကိုအေျခခံက်
က်ေျပာင္းလဲေရး (Fundamental change) လုပ္ေနခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကိုအက်ယ္မေျပာေတာ့ပါ၊  ေခတ္ေျပာင္းေနခ်ိန္ (transitional perod) ျဖစ္လို ့ သူ ့သဘာဝအတိုင္းမေရမရာမပီမ ျပင္ျဖစ္ေနတဲ့အသြင္လကၡဏာေတြအမ်ားႀကီးျမင္ေနရတယ္။ သို ့ေသာ္မပီျပင္တာေတြ မ်ားသင့္တာထက္မ်ား ေနတာကိုအမ်ားစုကစိတ္မသက္မ
သာျဖစ္ေနၾကတာကိုေတာ့မွတ္ခ်က္ျပဳခ်င္ပါတယ္။
 

အထူးသျဖင့္တမင္ခ်န္ ထားရစ္တဲ့ “ေျပာင္းလဲျခင္းထည္းကမေျပာင္းလဲေသာအရာ” ေတြ
(Continuities  within change) အနက္ေကာင္းတာကနည္းနည္း၊ ဆိုးတာကမ်ားမ်ားျဖစ္ေနေသးတယ္။
ဥပမာ ဆိုဗီယက္ယူနီယံတို ့ယူဂိုဆလားဗီးယားတို ့နဲ ့မတူျမန္မာကေခတ္ေျပာင္းေပမဲ့ျပည္ေထာင္စု မၿပိဳကြဲပဲအရင္အတိုင္းက်န္ေနေသးတာေကာင္းတယ္လို ့ေျပာႏိုင္တယ္။

သို ့ေသာ္မေျပာင္းလဲဘဲက်န္ေနေသးတဲ့အခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာတို ့အနက္ဆိုးတဲ့အခ်က္ - အထူးသျဖင့္အဆိုးဆံုး အခ်က္တစ္ခုကေတာ့၀န္ထမ္းယႏၱယားေဟာင္းႀကီးျဖစ္တယ္။ ဒီျဗဴရိုကေရစီယႏၱယားေဟာင္းႀကီးဟာယခင္အာဏာရွင္စံနစ္ႏွစ္ငါးဆယ္ (၁၉၆၂-၂၀၁၂) က
ခ်န္ထား ခဲ့တဲ့ပ်က္စီးယိုယြင္းေနတဲ့ကိုယ္က်ိဳးရွာယႏၱယားႀကီးသက္သက္ျဖစ္ေနတာၾကာပါၿပီ။ အဆိုးဆံုးကေတာ့အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းျဖစ္တဲ့ယခင္ပါတီ/ေကာင္စီ - ယခုေခတ္ ေထြ/အုပ္ ၊ ရဲ ၊ တရားေရး၊ လ.ဝ.က စတဲ့ဌာနေတြဟာျပည္သူေတြအားကိုးရမဲ့အစားမတတ္သာမွသာဆက္ဆံ လိုၾကတဲ့ဌာနေတြပါ။ 

ဒါေတြကိုအစိုးရသစ္ကျပဳျပင္ေရး (Government reform, bureaucracy reform) တစ္ခုထိထိေရာက္ေရာက္မလုပ္ဘဲရိွေနတာဟာမလုပ္ခ်င္လို ့လား - မလုပ္ရဲလို ့လားဆိုတာ
ကေတာ့ေမး လက္စေမးခြန္း (openquestion)တစ္ခုျဖစ္ေနဆဲပါ။  ေသခ်ာတာ တစ္ခုကေတာ့ဒီယႏၱယားေဟာင္းႀကီးကို သာအားကိုးၿပီးအေကာင္အထည္ေဖၚမဲ့အစိုးရသစ္ရဲ့ စီမံကိန္းသစ္ေတြ၊ ေျခလွမ္းသစ္မ်ား ေအာင္ျမင္ဘို ့ရာက ေတာ့အလြန္ ့အလြန္ခဲယင္းတဲ့ဒုလႅဘ
တရားျဖစ္လိမ့္မယ္ဆိုတာပါဘဲ။ ဒါကေတာ့မတ္လကုန္မွာလုပ္မဲ့သမိုင္း၀င္ စာရင္းေကာက္ပြဲလုပ္ခ်ိန္မွာရိွေနမဲ့ပထမေျမာက္အေထြေထြအေျခအေနႀကီးျဖစ္ပါတယ္။
၂ - ဒုတိယအေျခအေနကေတာ့ပြင့္လင္းလြပ္လပ္လာမႈေၾကာင့္ - တနည္းအားျဖင့္ဖြင့္ေပးလိုက္လို ့ယခင္က ေအာင့္အီးမ်ိဳသိပ္ထားရတဲ့လူထုလူတန္းစားေပါင္းစံုတို ့ရဲ့
မေက်နပ္မႈမ်ိဳးစံုတို ့ဟာျမစ္ကမ္းပါးလွ်ံသလိုတက္လာေန (flooded) ၾကပါတယ္။ ေန ့စဥ္မီဒီယာစာမ်က္ႏွာေတြအေပၚမွာ၊ ခမ္းမေတြထည္းမွာ၊ လမ္းမေတြေပၚမွာ ေပါက္ကြဲထြက္လာေနၾကတယ္။ ဒါေတြကို (ဒီမိုကေရစီ)ေခတ္သစ္ရဲ့သဘာ၀သစ္
(the new nature, new normalcy) လို ့လက္ခံေပးႏိုင္မွေနသားက်ႏိုင္မွာပါ။ ဒီေပါက္ကြဲထြက္မႈေတြ (outbursts) ဟာတစ္ဦးခ်င္းစီ အေျခခံကလာတာေတြရိွသလိုလူအုပ္စုႀကီးေတြ (Communities) အလိုက္ျဖစ္လာတာေတြလဲရိွတယ္။ အဆိုး ဆံုးကေတာ့ဘာသာေရးကိုအေျခခံမဲ့ေပါက္ကြဲမႈမ်ိဳးေတြေပါ့။     

ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံဟာလူမ်ိဳးစံုဘာသာစံုတိုင္းျပည္ (multi-ethnic, multi-faith state) တစ္ခုျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကိုတရားဝင္လက္ခံတယ္။ ႏိႈင္းယွဥ္ျခင္းအရဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက
လူမ်ားစုျဖစ္ေပမဲ့ဒုတိယလူမ်ားစုျဖစ္တဲ့အစၥလမ္ဘာသာဝင္ေတြကလည္းလူဦးေရရွစ္သန္းေလာက္
အထိခန္ ့မွန္းထားၾကလို ့သူ  ့နဂိုအေန (in absolute term) အရေတာ့လူနည္းစု မဟုတ္ဘူး။သူတို ့အုပ္စုရဲ့လူဦးေရတုိးႏႈံးကတျခားအုပ္စုေတြထက္ပို ျမင့္ေနတယ္။
ျပည္တြင္းစစ္နဲ ့အာဏာရွင္စံနစ္ - ဒီႏွစ္ခုတို ့အရင္းနဲ ့အဖ်ားတလွည့္စီျဖစ္ေနၾက
တဲ့ႏွစ္ေပါင္းေျခာက္ဆယ္အတြင္းမွာအမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရးအစိတ္စိတ္အမႊာမႊာျဖစ္ခဲ့တယ္။
တိုင္းျပည္ တစ္စစီၿပိဳကြဲမသြားတာအေတာ္ကံေကာင္းေနေသးတဲ့အခ်က္ပဲ။
 

သို ့ေသာ္ထိုအခ်က္မွတစ္ပါး က်န္တဲ့ဘက္ ေတြမွာေတာ့ရစရာမရိွေအာင္ပ်က္စီးေနၿပီ။ လူေျပာမ်ားတဲ့တိုင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳးစာရင္းထည္း မွာမပါတဲ့ မူဆလင္ေတြဟာ အစဥ္အလာအရေတာ့ဗမာလူမ်ိဳးေတြနဲ ့ၿပီးတဲ့ဗဟိုအစိုးရ (ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ) ကိုသစၥာခံခဲ့ၾကပါတယ္။

သို ့ေသာ္ဗမာလူမ်ားစုအတြင္း(အာဏာရနဲ  ့အတိုက္အခံ)ကာလရွည္ၾကာၿပီး
အလြန္ျပင္းထန္တဲ့စိတ္ဝမ္းကြဲမႈ မွာတျခားတိုင္းရင္းသားေတြကႏိုင္ငံေရးသစၥာခံမႈ
(political loyalty) ကိုသူတို ့သက္ဆိုင္ရာအုပ္စုေတြဆီျပန္ လွည့္သြားလို ့ရေသးေပမဲ့ ၁၃၅ မ်ိဳး အနက္ဘယ္အုပ္စုမွာမွမပါတဲ့မူဆလင္ေတြ - အထူးသျဖင့္လူငယ္မ်ိဳးဆက္ သစ္ေတြအဖို ့ ကေတာ့ႏိုင္ငံေရးအရမိဘမဲ့ေတြျဖစ္လာၾကတယ္ (politically orphaned )။ ပါတီႀကီးႏွစ္ခု
မွာသူတို ့ေတြအတန္အသင့္ရိွၾကေပမဲ့အမ်ားစုႀကီးဟာအခ်ိန္ကိုက္ေပၚထြက္လာတဲ့
Global Islamization Wave ဘက္ကိုအာရံုေရာက္ကုန္ၾကတယ္။ 

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္တဲ့ကိစၥဟာမူလကတရားမဝင္လူခိုးဝင္မႈ ျပႆနာျဖစ္ေပမဲ့ျမန္မာျပည္မ
ဘက္ကိုေရာက္လာတဲ့အခါမွာဘာသာေရးအသြင္ေဆာင္ေနပီ။ အခုအဲဒီအဆင့္ ကေနေနာက္ကိုျပန္ဆုပ္ႏိုင္ဘို ့အေတာ္ခက္ခက္ခဲခဲလုပ္ေနရေနပီ။
ဘာသာေရးပဋိပကၡေတြဟာကမၻာ့သမိုင္းမွာအသစ္အဆန္းမဟုတ္ပါဘူး။
ဂ်ဴး - မူဆလင္၊ ဟိႏၵဴ - မူဆလင္၊ ခရစ္ယံ - မူဆလင္ပဋိပကၡေတြဟာသမိုင္းတင္ေခတ္
(age of recorded history) စကတည္း ကျဖစ္ခဲ့ပီးယခုတိုင္လဲရိွေနဆဲ၊ျပင္းထန္ေနၾကဆဲပါ။ ဒါေပမဲ့မူဆလင္-ဗုဒၶဘာသာပဋိပကၡ ကေတာ့အခုမွစတင္ မဲ့သေဘာ (ေျပာရယင္) က်ေနာ္တို ့တိုင္းျပည္ကေနစတင္မဲ့သေဘာမ်ိဳးျဖစ္ေနတာကိုအရိွကိုအရိွအတိုင္းလက္ခံ
ႏိုင္စြမ္းရိွသူမ်ားကိုေျပာခ်င္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာေဆာင္းပါးေရးသူအေနနဲ ့အထူးအေလးအနက္ျပဳခ်င္တဲ့အခ်က္ကိုနားလည္မႈ
မလြဲၾကေစခ်င္ဘူး။ေျပာလိုတာကအခုလိုသန္းေခါင္စာရင္းသစ္ေကာက္ယူေရးဟာဘာသာေရး
တင္းမာမႈ (Tension) တစ္ခုရိွ ေနတဲ့အခ်ိ္န္ကိုေနာက္ခံျပဳေနတယ္။ ဒီတင္းမာမႈဟာစာရင္းေကာက္မဲ့လူေတြကိုေရာ၊ စာရင္း ေကာက္တာကို ခံၾကမဲ့လူအုပ္စုႀကီးေတြ (Commuinites) အေပၚကိုေရာတနည္းတဖံုစီၾသဇာသက္ေရာက္ (impact) လိမ့္မယ္။ 

ဒီၾသဇာသက္ေရာက္မႈဟာျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ထာ၀ရအက်ိဳးစီးပြားအေပၚမွာအႏႈတ္
လကၡဏာ ေဆာင္တဲ့သက္ေရာက္မႈမျဖစ္ရေလေအာင္သတိေပးလိုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ 
ဒီရည္ရြယ္ခ်က္မွအပက်န္တာကေတာ့ - ျဖစ္လာႏိုင္ေခ်ရိွတဲ့အရာတစ္ခု (a possibility) ကိုယ့္ေၾကာင့္ပိုၿပီး ေသခ်ာလာတာမျဖစ္ရေအာင္သတိထားပါတယ္။ သို ့ေသာ္ျဖစ္မလာေအာင္တားဆီးမယ္လို ့လဲကတိမျပဳလို ပါဘူး။ အေၾကာင္းကေတာ့က်ေနာ္သည္ဘာေကာင္မွမဟုတ္၊ ဘယ္ေလာက္ဆႏၵျပင္းျပသည္ျဖစ္ေစအရာ ေရာက္မွာမဟုတ္လို ့ပါ။

[ၾကံဳႀကိဳက္လို ့ဒီေနရာမွာျပည္တြင္း-ျပည္ပစစ္ေတြ - ဘာသာေရးပဋိပကၡေတြနဲ ့ပါတ္သက္ၿပီး
ထင္ရွားတဲ့ ကမၻာ့မီဒီယာအေက်ာ္အေမာ္တစ္ဦးရဲ့ရပ္တည္ခ်က္ကိုတင္ျပလိုပါတယ္။ 911 ေနာက္ပိုင္းအီရတ္စစ္ပြဲစ တိုက္တဲ့အခ်ိန္ CBS မွာ 60 Minutes တင္ဆက္တဲ့ ယခုအနားယူသြားၿပီးျဖစ္တဲ့ Dan Rather ကို CNN က ရပ္တည္ခ်က္ေမးပါတယ္။ အေၾကာင္းျပခ်က္မခိုင္လံုဘဲဆဒမ္ဟူစိန္ကိုတိုက္တဲ့စစ္ကိုအေမရိကန္အေတာ္
မ်ားမ်ားကမႀကိဳက္ၾကဘူး။ ဒီစစ္အေပၚသူ ့ရပ္တည္ခ်က္ကိုေမးတာပါ။ -
 
Dan Rather ေျဖပံုက - “If my country is in war,  I want my country wins.”  လို ့ျဖစ္ပါတယ္။]

မည္သူမဆိုသေဘာတရားအဆင့္မွာေတြေဝခြင့္ရိွတယ္။ လက္ေတြ ့ပိုင္းေရာက္လာခ်ိန္ေတြေဝခြင့္မရိွေတာ့ဘူး။

အခုေဆာင္းပါးရဲ့မူလလမ္းေၾကာင္းေပၚကိုျပန္တက္ပါမယ္။ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္မဲ့အခ်ိန္ရဲ့ ေနာက္ခံအေျခ အေနေတြကိုအခုတင္ျပတဲ့ ၂ခ်က္အျပင္ေနာက္ထပ္အခ်က္အေတာ္မ်ားမ်ားတင္ျပႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဥပမာ -
-       ယခုမွစတင္လိုက္တဲ့အုပ္စိုးေရးအသစ္ (new regime) ရဲ့ ႏိုင္ငံတကာပရိႆပ္ယံုၾကည္မႈကို
ဘာမဆို အေလွ်ာ့ေပးၿပီးအရယူမယ့္စိတ္ေနစိတ္ထား  (new image construction period mindset) အရပ္သား ေျပာ-ေျပာရလွ်င္အယံုသြင္းေန-အခ်ိဳသပ္ေနတဲ့အခ်ိန္)။
-       ဘက္မလိုက္လႈပ္ရွားမႈကာလ (Non Aligned Movement)  တံုးကရရိွခဲ့တဲ့ေဒသတြင္းေခါင္းေဆာင္မႈမ်ိဳး ကိုျပန္လည္တမ္းတၿပီး ASEAN အလွည့္က်ဥကၠဌျဖစ္ခ်ိန္ကိုအခြင့္ေကာင္းယူအသံုးခ်ခ်င္တဲ့သေဘာ။
-       ကိုယ့္ထက္စီးပြားေရးသာလြန္ေနတဲ့အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံႀကီး-ငယ္ေတြမွာလူဦးေရပိုလွ်ံေန-ေပါက္ကြဲ
ေနတာကိုသတိထားေနရသလို-လိုတာထက္ေလွ်ာ့ခ်င္သာေလွ်ာ့ ပိုၿပီးမတုန္ ့ျပန္မိဘို ့လည္းသတိျပဳ ေနရျခင္း။
ဒါေတြကိုသာမန္လူထုကဂရုမစိုက္ေပမဲ့အစိုးရသစ္ကဂရုစိုက္ရပါတယ္။ 

ဒါေၾကာင္မို ့ရခိုင္ျပည္နယ္မွာေသနတ္ ကိုင္ထားတဲ့ရဲကိုဒုကၡသည္အမည္ခံေတြက၀ိုင္းရိုက္
သတ္တာ ကိုေတာင္ျပန္ခုခံခြင့္မေပးဘဲအေသခံခိုင္းတဲ့အထိအေလွ်ာ့ေပးေနတာလို ့ယူဆပါတယ္။
ဒုကၡသည္အမည္ခံႏွစ္ေယာက္ေလာက္ကိုပစ္သတ္မိ လို ့ရင္ဆိုင္ရမဲ့ႏိုင္ငံတကာမ်က္ႏွာစာက
ထိုးစစ္ထက္သူ  ့ဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္ကိုခ်ေကြ်းလိုက္တာကအစိုးရ အဖို ့အမ်ားႀကီး အကုန္အက်သက္သာတယ္။ “ဘုရားကိုးကြယ္တဲ့လူနဲ ့နတ္ကိုးကြယ္တဲ့လူ” ပံုျပင္လိုေပါ့။
ခရီးသြားသူႏွစ္ေယာက္ဟာညဘက္ေတာထည္းကနတ္စင္တစ္ခုကိုေရာက္သြားတယ္။ ဘုရားကိုးကြယ္တဲ့သူက ဘုရားကိုရိွခိုးၿပီးက်ားဆြဲမွာေၾကာက္လို ့နတ္စင္ေပၚတက္အိပ္တယ္။ နတ္ကိုးကြယ္တဲ့သူကေတာ့နတ္ကိုရိွခိုး ပသၿပီးနတ္စင္ေအာက္ဝင္အိပ္တယ္။

ညဘက္က်ေတာ့က်ားေရာက္လာၿပီးသူစားဘို ့အစာအျဖစ္တစ္ေယာက္ကို
နတ္ဆီကေတာင္းတယ္။ အဲဒီမွာတင္နတ္ကေျပာတယ္ -
“အေပၚကလူကိုသြားမထိနဲ ့- သူကဘုရားလူ - ေအာက္ကေကာင္ကေတာ့ငါ့လူ - မင္းစားခ်င္ယင္သူ ့ကိုစား”။

လက္ရိွအေျခအေနမွာျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြဟာ “အလကားလူ” ျဖစ္ေနၿပီး တိုင္းျပည္ထည္းကိုတရားမဝင္ေရာက္ ေနသူေတြကိုေတာ့ “ဘုရားလူ”အဆင့္
အတန္းနဲ ့ဆက္ဆံေနတာကိုျမင္ေနရပါတယ္။

အခုသန္ေခါင္းစာရင္းေကာက္မဲ့ကိစၥမွာလဲအဲဒီလို “ဘုရားလူ” နဲ  ့ “အလကားလူ” ခြဲျခား ဆက္ဆံမဲ့အေရးကို ျမင္ေယာင္ေနတာကိုပထမအခ်က္အျဖစ္ဒီေဆာင္းပါးကိုေရးရျခင္းပါ။
ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ပထမအခ်က္ထက္ပိုအေရးႀကီးယံုသာမကအမ်ိဳးသားအက်ိဳးစီးပြားကို
ထာဝရထိခိုက္သြားႏိုင္တဲ့အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

အေျခအေနနံပါတ္တစ္ျဖစ္တဲ့၀န္ထမ္းယႏၱယား (လ.ဝ.က -ရဲ-စစ္တပ္) ရဲ့အတိပ္ကာလ တေလွ်ာက္ကိုယ္က်ိဳးရွာသစၥာမဲ့မႈေတြေၾကာင့္အိမ္နီးနားခ်င္းႏိုင္ငံႏွစ္ခုကလူေတြဟာျမန္
မာႏိုင္ငံထည္းမွာအလံုးအရင္းနဲ ့ႏွစ္ဆယ္စုေတြ နဲ ့ခ်ီၿပီးေရာက္ရိွအေျခခ်ေနထိုင္ေနၾကပါၿပီ။ မႏၱေလးကိုတရုပ္ၿမိ့ဳေတာ္အျဖစ္ႏိုင္ငံသားေတြထံကအသံေတြၾကား ေနရတာၾကာပါ ၿပီ။ ကိုးကြယ္ရာဘာသာယဥ္ေက်းမႈခ်င္းတူတဲ့သူေတြအၾကားကြဲျပားမႈမျမင္သာမသိသာတာနဲ ့ ဘာသာယဥ္ေက်းမႈမတူတဲ့သူေတြအၾကားကြဲျပားမႈသိသာတာပဲကြာပါတယ္။
သို ့့ေသာ္ဘာသာ ယဥ္ေက်းမႈ ခ်င္းဆင္တူသည္ျဖစ္ေစ-မတူသည္ ျဖစ္ေစ - မ်က္ေစ ့ေမွးၿပီးႏွာေခါင္းျပားသည္ျဖစ္ေစမ်က္လံုးျပဴးၿပီးႏွာ ေခါင္းခြ်န္သည္ျဖစ္ေစ
တရားမဝင္ၾကတာခ်င္းကေတာ့အတူတူပါဘဲ။  အရည္အတြက္သိန္းခ်ီရိွႏိုင္တဲ့ဒီလူေတြ ဟာျပည္တြင္းကဘာသာတူလူမ်ိဳးတူႏိုင္ငံသားေတြရဲ့ စာနာမႈအကူအညီ
(kinsmanship support, group affinity)  နဲ ့ေရာေႏွာလူေယာင္ေဖ်ာက္ေနႏိုင္ၾကပါတယ္။

2012 ျပည္သူ ့အင္အားဦးစီးဌာနရဲ့စာရင္းအရ လူဦးေရတစ္ေသာင္းေတာင္မျပည့္တဲ့ကမန္ေတြ (ရခိုင္ျပည္နယ္ ေနမူဆလင္တိုင္းရင္းသား)ဟာအခု ႏွစ္သိန္းေက်ာ္ျဖစ္ေနၿပီးအားလံုး
လိုလိုျမန္မာျပည္မဘက္ (ရန္ကုန္)မွာ ေတြ ့ေနရၿပီလို ့စစ္ေတြရခိုင္ေတြကသမတႀကီးထံ စာတင္တိုင္ၾကားထားတယ္လို ့သိရတယ္။ 

အခုလုပ္မဲ့ျပည္လံုးကြ်တ္သန္းေခါင္းစာရင္းေကာက္ယူမႈကဒီလိုတရားမဝင္လူေတြကိုေဖၚ ထုတ္ၿပီးအေရးယူေပးမလားဒါမွမဟုတ္သူတို ့ဆီကလာဘ္ယူၿပီးတရား၀င္ျဖစ္လာေအာင္
ဆက္လုပ္ေပးမွာ လားဆိုတာကိုေစာင့္ၾကည့္ရ မယ္။ လဝက၀န္ႀကီးဦးခင္ရီကတရား၀င္ျပဳထားတဲ့
အသံ (hint) ကေတာ့ဒီလူေတြကိုလူ ့အခြင့္အေရးလဲေလးစား လိုက္နာ - ႏိုင္ငံတကာစံေတြနဲ ့လဲ ညီညြတ္စြာသက္သက္ညႇာညႇာေမးျမန္းေကာက္ယူသြားမယ္လို ့ဆိုပါတယ္။ 


ဝန္ႀကီးကဒီလိုေျပာထားတာကိုသူ ့ဝန္ထမ္းေတြအခြင့္ေကာင္းယူၿပီးကိုယ္က်ိဳး
အတြက္ စားေပါက္ထြင္တလြဲအသံုးခ်ၾကမွာကိုျမင္ေယာင္မိတယ္။ 

အတိပ္ကာလေတြတေလွ်ာက္လံုးဝန္ထမ္းေတြဘယ္လိုျပဳမူက်င့္ၾကံခဲ့ၾကတယ္ဆိုတာ
ကိုျပန္ၾကည့္ရင္ခုတစ္ႀကိမ္လဲဘယ္လိုလုပ္ႏိုင္စရာအေျခရိွတယ္ဆိုတာကိုခန္ ့မွန္းဘို ့ရာ
မခက္လွပါဘူး။အလြန္နာမည္ပ်က္လက္ဆုပ္လက္ ကိုင္ မိထားတဲ့ဝန္ႀကီးအဆင့္လာဘ္စားမႈ
ကိုေတာင္ တာဝန္မွ ရပ္စဲတာေလာက္ပဲလုပ္တဲ့အစိုးရရဲ့အေရးယူမႈ အတိုင္းအ
တာေလာက္ကိုေတာ့ “ပ်င္းေတာင္-ပ်င္းေသးတယ္” လို ့သီခ်င္းလုပ္ဆိုေနၾကမွာပါ။

ဒါဆိုရင္ဒီသန္းေခါင္းစာရင္းေကာက္မႈရဲ့တစ္စိပ္တစ္ပိုင္းသရုပ္မွန္ကဘာျဖစ္လာႏိုင္ပါသလဲ။ အသားမည္းေနသူ ေတြကိုအသားျဖဴလာေအာင္ - အသားျဖဴေနသူေတြကို
အသားညိဳေတြျဖစ္လာေအာင္ျမန္မာအမည္ေတြတပ္-ပန္းေရာက္ကဒ္ေတြ ထုတ္ေပးတဲ့လူမ်ိဳးေရးခဝါခ်ေပးပြဲႀကီး (ethnicity laundering) တစ္ခုျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
ဒီအခြင့္အေရးကိုစားေနက်ေၾကာင္ဘားေတြဟာငါးသိန္းကေနသိန္းငါးဆယ္၊သိန္းငါးရာ၊ ငါးေထာင္တန္အမဲ ေကာင္ေတြကိုသားရည္တျမားျမားနဲ ့မတ္လကုန္မဲ့ရက္သီး မခံႏိုင္စြာေစာင့္လင့္ေနၾကေလာက္ၿပီျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တဘက္မွာလဲျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံကို ဂ်ီဟတ္ (Jihad) မလုပ္ဘဲအသံတိပ္သိမ္းပိုက္လို  ့ရတဲ့နည္းကိုရွာ ေဖြေတြ  ့ရိွေနၾကေလာက္ၿပီျဖစ္တယ္။

အကယ္၍သာဤအတိုင္းျဖစ္္လာခဲ့ေသာ္ဒီလိုလူကိုခဝါခ်ေပးတဲ့နည္းဟာအတိပ္ကခြန္ဆာ
ေလာ္စစ္ဟန္တို ့ရဲ့ အျဖဴေတြအစိမ္းေတြကရတဲ့ေဒၚလာေငြမည္းေတြကို အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးေနာက္ပိုင္းျပည္တြင္းမွာတရား၀င္ရင္ႏွီးျမႇဳတ္ႏွံလုပ္ ကိုင္ခြင့္ေပးတဲ့ခဝါခ်နည္းေနာက္ပိုင္းဒုတိယအႀကိမ္ျဖစ္လာနိုင္တယ္။
ဟိုတစ္ခ်ိန္တုန္းက Money laundering after ceasefire - ခုတစ္ႀကိမ္မွာ
ethnicity laundering after census (သန္းေခါင္စာရင္း) ဒါပဲကြာမယ္။

ဒီအလားအလာကိုျမန္မာႏိုင္ငံသားတိုင္းရင္းသားေတြဘယ္လိုလုပ္တားဆီးႏိုင္မလဲ။
ဒီကိစၥကိုကိုင္တြယ္မဲ့ ဝန္ထမ္းေတြကိုတိုင္းျပည္ခ်စ္လာေအာင္ပညာေပးမေနပါနဲ ့။
(တစ္) - အခ်ိန္မရေတာ့ဘူး - (ႏွစ္) - လုပ္ေနလဲ အပိုဘဲ - ပ်င္းေတာင္ပ်င္းေသးတယ္။

သို ့ေသာ္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကေတာ့မကုန္ေသးပါဘူး ။ လုပ္ႏိုင္ရင္အခ်ိန္မွီပါေသးတယ္။ 
ပထမအခ်က္အျဖစ္ - သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္မဲ့အလုပ္ကိုသာမန္ဌာနဆိုင္ရာလုပ္ငန္းသက္သက္
( A departmental operation pure and simple) သေဘာမဟုတ္ဘဲအမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္နဲ ့ လူျပန္စစ္တဲ့ပြဲသေဘာႏိုင္ငံေရးအႏွစ္သာရ ထည့္ေပးသင့္တယ္။ (politicized)  

ဒီမိုကေရစီသေဘာအရျပည္သူကေရြးခ်ယ္တင္ ေျမႇာက္ထားတဲ့ ျပည္သူ ့ကိုယ္စားလွယ္ေတြ
ကေမးျမန္းစစ္ ေဆးခြင့္ရိွရပါမယ္ (Oversight)။ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြေႏွးေကြးမွာကိုၿငီးျငဴခြင့္မရိွ - ၾကာခ်င္သေလာက္ ၾကာပါေစ။ စင္စစ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စား လွယ္ေတြသာမကမီဒီယာနဲ ့ civil society ကလူေတြလဲအနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္အကဲခပ္ခြင့္၊ ဗီဒီယိုမွတ္တမ္းတင္ခြင့္ေပးရပါမယ္။ အျခားမွလာေရာက္ေလ့လာမည့္ကုလသမဂၢ ႏွင့္ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ ့အစည္းမ်ားကို ဆက္ဆံသည့္အဆင့္အတန္းထက္မနိမ့္ဘဲဆက္ဆံပါ။

ဒုတိယအခ်က္ - အရပ္ထည္းကဘြဲ ့ရပညာတတ္လူငယ္မ်ားဤဆယ္ရက္ကိုလုပ္အားေပးခြင့္ရၾကပါေစ။
၀န္ထမ္းေတြနဲ ့အတူတြဲေပးထားၿပီးအဆင့္တူတာ၀န္တူလုပ္ကိုင္ခြင့္ရိွပါေစ။ပညာတတ္လူငယ္ေတြကို
သင္တန္းေပးတာအခ်ိန္ႏွစ္ရက္ထက္ပိုမကုန္ႏိုင္ပါ။ဦးခင္ရီေျပာတဲ့ႏိုင္ငံတကာမွကြ်မ္းက်င္သူပညာရွင္မ်ား
အဖြဲ ့အစည္း ျဖစ္တဲ့ International Technical Advisory Board က ေလ့က်င့္ေပးမည္၊ကူညီမည္ဆိုလွ်င္စီစဥ္ေပးပါ။

အထူးသျဖင့္နယ္ေက်ာ္၍မေစခိုင္းဘဲေဒသခံမ်ားအားကိုယ့္ရပ္ကြက္တြင္သာလုပ္အားေပးႏိုင္ရန္စီစဥ္ပါ။ ဒီသမိုင္း၀င္လုပ္ငန္းႀကီးမွာလုပ္အားေပးတဲ့ experience ကသူတို ့ရဲ့ Resume ထည္းမွာ၀င့္ၾကြားေနမွာပါ။ ဒီသမိုင္း၀င္အလုပ္ႀကီးကိုဌာနဆိုင္ရာလုပ္ငန္းမဟုတ္ဘဲျပည္သူ ့အေရးကိစၥႀကီး (Public Concern Campaign) အျဖစ္ဒီတစ္ႀကိမ္ေတာ့ေဆာင္ရြက္ရန္ျဖစ္ပါတယ္။

တတိယနဲ ့ေနာက္ဆံုးအခ်က္ကေတာ့လ.ဝ.က ဝန္ႀကီးေျပာထားတဲ့ စာရင္းေကာက္ယူရာမွာအသံုးျပဳမဲ့ဘာသာ စကားကိစၥပါ။ ျမန္မာစကားမေျပာတတ္တဲ့ သူေတြကိုဘာသာျပန္သူမွတဆင့္စာရင္းေကာက္ယူမဲ့အခ်က္ပါ။ ေမာင္ေတာမွာရိွတဲ့
ဒုကၡသည္စခန္းကလူေတြကိုစစ္ေဆးရာမွာစကားျပန္သံုးတာမွအပျပည္တြင္းဘယ္ေနရာမွာမွ
မသံုးသင့္ဘူးထင္ပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ျမန္မာဘာသာစကားကိုသံုးစြဲျခင္းဟာႏို္င္ငံသား
အစစ္ဟုတ္ မဟုတ္အေကာင္းဆံုးစစ္ေဆးနည္းျဖစ္လို ့ပါဘဲ။ ဒီတိုင္းျပည္မွာေမြးၿပီးစကားေျပာ
တတ္တဲ့အရြယ္ ရိွလူတိုင္း ဟာစာမတတ္ရင္သာရိွမယ္ျမန္မာစကားထမင္းစားေရေသာက္
အဆင့္ကိုေတာ့နားလည္ၾကသူေတြျဖစ္တယ္။

ျမန္မာစကားလံုးဝနားမလည္တဲ့တိုင္းရင္းသားအႏြယ္ဝင္ျဖစ္ေနယင္လဲသူ ့မွာတျခား
အေထာက္အထားျပစရာအခ်က္အလက္ေကာင္းေတြတစ္ခုမကအသင့္ရိွၿပီးသားျဖစ္ေန
မွာျဖစ္မယ္။ဥပမာသူ ့မိဘရိုးရာတိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားကိုေတာ့ေျပာတတ္မယ္။ သူ ့ကိုသက္ေသခံမဲ့ေဒသခံေတြတရြာလံုးထြက္လာမယ္။

ျမန္မာဘာသာစကားနဲ ့ကိုယ့္နာမည္ - မိဘအမည္ - ဇာတိမ်ိဳးရိုး - အလုပ္အကိုင္ - ေနရပ္လိပ္စာေလာက္ကို ေတာင္အေပါက္အလမ္းတည့္ေအာင္မေျပာတတ္ဘဲပန္းေရာင္ကဒ္ (ႏို္င္ငံသားကဒ္) လက္၀ယ္ရိွေနတဲ့သူကိုေနာက္တဆင့္အေသးစိတ္စစ္ေဆးဘို ့ေနရာေရႊ ့သင့္ပါတယ္။ ကဒ္ျပားဘယ္လိုလုပ္ရထားတယ္ဆိုတာကို ေနာက္တဆင့္စံုစမ္းေဖၚထုတ္တဲ့အဖြဲ ့ရိွထားသင့္တယ္။
 

 တိုင္းနဲ ့ျပည္နယ္ေတြရဲ့ၿမိ့ဳေတာ္ေတြမွာ Immigration Detention Center (IDC) ေတြရိွထားသင့္ၿပီ။

ဆယ္ရက္တာကြင္းဆင္းတဲ့လုပ္ငန္းအၿပီးမွာရရိွတဲ့အခ်က္အလက္ေတြကိုမူတည္ၿပီး
မွတ္ပံုတင္အသစ္ေတြထြက္လာမယ္လို ့ယူဆရပါတယ္။ အဲဒီမွတ္ပံုတင္မွာလူမ်ိဳး-ဘာသာခြဲျခားမွတ္တမ္းတင္ထားတာပါဝင္မွာမဟုတ္ေတာ့ ဘူးလို ့၀န္ႀကီးကေျပာပါတယ္။ 

ဒါဟာႏိုင္ငံတကာစံႏႈံးေတြနဲ ့အညီလူ ့အခြင့္အေရးကိုေလးစားၿပီးလုပ္ကိုင္တာ လုိ ့လဲေျပာပါတယ္။ အေၾကာင္းျပခ်က္ေကာင္းလြန္းလို ့ဘယ္လိုမွျငင္းဘို ့မလြယ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ျမန္မာ့ လက္ေတြ ့ မွာဒီအခ်က္ဟာတရားမဝင္ခိုးဝင္ထားသူေတြအတြက္စိတ္သက္သာရစရာအခ်က္ႀကီးျဖစ္ေနမွာပါ။ မရည္ရြယ္ ေသာ္လည္းသူတို ့ကိုအက်ိဳးျပဳမွာပါ။

ျမန္မာျပည္မွာဥပေဒနဲ ့ၿငိစြန္းေနတဲ့သူေတြရဲ့လူ ့အခြင့္အေရးကိုေတာင္ဒီေလာက္ေလးစားျပေန
ယင္ဥပေဒ ေဘာင္တြင္းကႏိုင္ငံသားေကာင္းေတြကိုဆိုရင္အစိုးရကဘယ္ေလာက္မ်ားေလးစားေန
လိုက္မလဲဆိုတာဒိန္း ေဒါင္ခင္လိႈင္တို ့လိုအၿငိမ့္လူျပက္ေတြရဲ့ျပက္လံုးေတြမွာဘယ္လိုပါလာ
မလဲဆိုတာကေနအကဲခပ္ပါမယ္။

နိဂံုးခ်ဳပ္ရယင္လာမဲ့သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ပြဲဟာအမ်ိဳးသားေရးျပန္လည္စီစစ္ပြဲႀကီး
တစ္ခုျဖစ္လာမလား - 

ဒါမွမဟုတ္၀န္ထမ္းယႏၱယားႀကီးတစ္ခုအတြက္အမ်ိဳးသားေရးသစၥာေဖါက္မႈေတြလုပ္ဖို
 ့ေနာက္ထပ္အခြင့္အေရးသစ္တစ္ခုလားဆိုတာကိုတိုင္းျပည္ကေစာင့္ၾကည့္ေနမွာပါ။

ေရႊျမင့္ေမာင္
 






Wednesday, July 17, 2013

ျမန္မာ့လြပ္လပ္ေရးမွာ ဖခင္ရိွသလား - "နတ္ေနကိုင္း" ကို တက္၍ "ခ်ိဳင္" ျခင္း




“သမိုင္းဆိုတာေနာက္ဆံုးပိတ္ျဖစ္တဲ့စစ္ႀကီးမွာအႏိုင္ရလိုက္တဲ့ဘက္ကေရးတဲ့အတိုင္းျဖစ္တယ္
[History is written by the winner of the last war.] ”ဆိုတဲ့အဆိုအမိန္ ့တစ္ခုကို လြန္ခဲ့တဲ့ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္က တစ္ေနရာမွာက်ေနာ္ကိုးကားခဲ့ဘူးပါတယ္။ [ပါေမာကၡမိုက္ကယ္ေအာင္သြင္ရဲ့ Myth and History – Univ. of Hawaii- 1992] စာအုပ္ရဲ့ေနာက္ဆက္တြဲက႑ပါ(ေဒၚ)ေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ ့န၀တဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြရဲ့ အားၿပိဳင္ပြဲ အေၾကာင္းသူ ့သုံးသပ္ခ်က္ကိုက်ေနာ္က(ျမန္မာလို)ထပ္ၿပီးသံုးသပ္ရာမွာကိုးကားခဲ့ပါတယ္။


မိုက္ကယ္ေအာင္သြင္ကစစ္ႀကိဳကာလနဲ ့စစ္ႀကီးအတြင္းေအာင္ဆန္းရဲ့အေတြးအေခၚ
အျပဳအမူေတြကိုလႊမ္းမိုးထားတဲ့သမိုင္းအေျခအေနေတြတင္ျပပီးေအာင္ဆန္းဘယ္လို
လူစားျဖစ္သည္ကိုအကဲျဖတ္ျပထားခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္းမွာေအာင္ဆန္းနဲ ့ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို
လူခ်င္းသားအဖျဖစ္တာနဲ ့ႏိုင္ငံေရးခ်င္းပါသားအဖျဖစ္ၾကသ ေယာင္ေယာင္
လုပ္ေနၾကတာေတြကုိသူေ၀ဘန္ထားတယ္။ သူ ့ေ၀ဘန္ခ်က္ကို complimentary 
သေဘာျဖစ္ တဲ့က်ေနာ္ရဲ့သံုးသပ္ခ်က္ကိုေတာ့အမွတ္အသားျပဳ (noted) တဲ့သူသံုးဦးရိွခဲ့ပါတယ္။ 

[မိုက္ကယ္ေအာင္သြင္၊ အဲဒီအခ်ိန္ကပါရဂူတန္းတက္ေနတဲ့သူ ့သားနဲ ့ - ဗိုလ္မႉးရဲထြဋ္ (ယခုျပန္ၾကားေရးဒု၀န္ႀကီးဦးရဲထြဋ္) တို ့ပါ။]

သမိုင္းကို -အထူးသျဖင့္ကိုယ့္မ်ိဳးဆက္နဲ ့သိပ္အလွမ္းမေ၀းေသးတဲ့သမိုင္းကို - 
ဇာတ္ခံုေပၚမွာလတ္တေလာ အထက္စီးရေနတဲ့သူေတြဖြင့္ဆိုတာ-အဓိပၸါယ္ေကာက္ျပတာ
 (interpret) တာကိုစာဖတ္သက္နည္းနည္းရင့္လာတဲ့သူေတြအဖို ့အရသာမေတြ ့ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ အမွန္တရားအျဖစ္လက္ခံထားၿပီးျဖစ္တဲ့အခ်က္အလက္တစ္ခု (a reigning orthodoxy) ရဲ့ခိုင္မာမႈကိုျပန္လည္စစ္ေဆးတဲ့ေဆြးေႏြးခ်က္ တစ္ခုခုေပၚထြက္လာရင္လဲ ယခင္ကဒီအခ်က္နဲ ့ပါတ္သက္လို ့အမွတ္တမဲ့ေနခဲ့သူေတြအတြက္ေႏြေခါင္ေခါင္
မိုးႀကိဳးပစ္လိုုက္သလိုျဖစ္သြားတတ္ပါတယ္။ 

သို ့ေသာ္အခ်က္အလက္အသစ္ - အဓိပၸါယ္ေကာက္ျပမႈအသစ္ (Re-interpretation of history) ကိုမ်က္ ေစ့မွိတ္ျငင္းဆန္တာမ်ိဳး-လက္မခံတာမ်ိဳးမလုပ္ခ်င္တဲ့သူေတြမွာေတာ့
စာစံုေအာင္ျပန္ဖတ္ရ၊ သမိုင္းေနာက္ခံကို (historical context)
ျပန္တူးဆြရနဲ ့အလုပ္ရႉပ္ကုန္ေရာ။ 

အထူးသျဖင့္ယခုအခ်ိန္လိုျဗံဳးကနဲလြပ္လပ္ပြင့္လင္းလာခ်ိန္က်မွအျခားျပႆနာေပါင္းစံု
နဲ ့ၿပိဳင္တူဆိုသလိုတစ္ခ်ိန္တည္းစုၿပံဳတိုးထြက္လာရင္ပိုအလုပ္ရႉပ္တယ္။

တေလာကျမန္မာဂ်ာနယ္မွာပါလာတဲ့ ျမန္မာ့လြပ္လပ္ေရးက်ိဳးပမ္းမႈသမိုင္းမွာ
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ့အခဏ္းက႑-အထူးသျဖင့္လြပ္လပ္ေရးဖခင္ ဟူေသာသတ္မွတ္ခ်က္ကိုျပန္လည္စီစစ္တဲ့သေဘာေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ ဟာစာဖတ္သူေတြကိုေတာ္ေတာ္စိတ္၀င္စားေစလိမ့္လို ့ ထင္ပါတယ္။

ဒီေဆာင္းပါးနဲ ့ပါသတ္သက္လို ့အဓိက အခ်က္အခ်ိဳ ့ကိုထုတ္ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါ -
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုျမန္မာ့လြပ္လပ္ေရးဖခင္အျဖစ္အသိအမွတ္ျပဳရန္၀န္ေလးတယ္။ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ Atlantic Charter (11941)အရအဂၤလိပ္ကကိုလိုနီမ်ားကိုလံုး၀ လြပ္လပ္ေရးေပးရန္ဆံုးျဖတ္ၿပီးသားျဖစ္လို ့ပါတဲ့။ 

ဥေရာပမွာဟစ္တလာကႏိုင္ငံငယ္ေတြကိုစတင္သိမ္းပိုက္ေနတာတစ္ႏွစ္ေက်ာ္လာတဲ့အထိ
ဘာမွမတတ္ႏိုင္တဲ့အဂၤလိပ္ကစစ္ထဲမပါခ်င္သလိုပါခ်င္ျဖစ္ေနတဲ့အေမရိကန္ကိုေသြးေဆာင္
ရေအာင္ကေနဒါႏိုင္ငံရဲ့အေရွ ့ဖက္စြန္းနယူးေဖါင္လန္ကြ်န္းေရလက္ၾကားကေလးတစ္ခုမွာ
ခ်ာခ်ီနဲ ့၀ီလဆင္ခ်ိန္းေတြ ့ၿပီးေ၀၀ါး၀ါးေလသံနဲ ့ေရးခဲ့တဲ့ ဒီ Atlantic Charter ကိုဘယ္သူမဆို 
Wikipedia မွာမူရင္းအတိုင္းအလြယ္တကူသြားဖတ္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္္။
အဲဒါကအသစ္အဆန္းမဟုတ္ပါဘူး။ လွည့္စားနည္းအေဟာင္းႀကီးပါ။ 

ပထမကမၻာစစ္ႀကီးတံုးကလဲအဂၤလိပ္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဘဲလ္ဖိုးကဘဲလ္ဖိုးေၾကျငာ
စာတမ္း (Belfour Declaration - 1917) ဆိုတာကိုထုတ္ျပန္ခဲ့ဘူးတယ္။

အေရွ  ့အလယ္ပိုင္းကအာရပ္ေတြနဲ ့ဂ်ဴးေတြဘယ္သူမွဂ်ာမဏီဘက္ကမပါေအာင္
ဂ်ဴးေတြကိုႏိုင္ငံတစ္ခု ထူေထာင္ခြင့္ျပဳမယ္-အာရပ္ေတြကိုလည္းမထိခိုက္ေစရ ပါဘူးလို ့ဆိုထားတဲ့ေ၀၀ါး၀ါးစာတစ္ေစာင္မွ်ပါဘဲ။ 

ဒီေၾကျငာခ်က္ဟာေနာင္မွာအာရပ္အစၥေရးပဋိပကၡကိုေမြးဖြားေစတယ္လို ့သမိုင္း
သုေတသီေတြကဆိုၾကတယ္။ 

တစ္ခါဒီေၾကျငာခ်က္ကိုအာရွမွာရိွတဲ့ၿဗိတိသွ်အလိုေတာ္ရိေတြကဆင့္ပြားအဓိပၸါယ္ေကါက္ျပ
ၾကပံုကေတာ့ (ပထမကမၻာ)စစ္ႀကီးၿပီးရင္လြပ္လပ္ေရးမဟုတ္ေတာင္ကို္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရၾက
လိမ့္မယ္လို ့ျဖစ္တယ္။ 

အထူးသ ျဖင့္အိႏိၵယတို္က္ငယ္ကကိုလိုနီနယ္သားေတြကိုအင္ပါယာအတြက္အေသခံခိုင္းဘို ့ပါ။ (ေရႊဥေဒါင္းရဲ့၀တၳဳထည္း မက္ဆိုပိုးမီးယား(ၿဗိတိသွ်လက္ေအာက္ခံအီရပ္)မွာစစ္တိုက္ခဲ့ရတဲ့ “ဂ်မဒါကုိကိုႀကီး” တို ့လိုေပါ့။)

ဒုတိယကမၻာစစ္ဦးမွာထုတ္ျပန္တဲ့အတၱလန္တစ္ခ်ာတာမွာေတာ့အဂၤလိပ္ကသူ ့
လက္ေအာက္ခံႏိုင္ငံေတြကိုစစ္ၿပီးရင္လြပ္လပ္ေရးေပးမဲ့အေၾကာင္းတစ္လံုးမွတိုက္ရိုက္မပါဘူး။ အလြန္ဆံုးေျပာထားတာက
restoration of self-government to those deprived of it - ကိုယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးၿပီးသားသူေတြ(စစ္ႀကီးေၾကာင့္-ဂ်ာမဏီ -ဂ်ပန္တို ့ေၾကာင့္) ဆံုးရႉံးခဲ့ယင္စစ္မျဖစ္မီကအေနအထားကိုျပန္ျဖစ္ေစရမယ္-ဒါဘဲ။ 

အဲဒါကိုျမန္မာကိုအဂၤလိပ္ကလြပ္လပ္ေရးေပးမဲ့အစီအစဥ္ပါလို ့ေဆာင္းပါးရွင္က
ဘယ္လိုလုပ္အဲဒီအဓိပၸါယ္ေကာက္ႏိုင္သလဲစဥ္းစားၾကည့္လို ့မရဘူး။

ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီးၿပီးသည့္ေနာက္ျမန္မာႏိုင္ငံထက္ေနာက္က်ၿပီးအဂၤလိပ္လက္ေအာက္မွ
လြပ္လပ္ေရးရခဲ့ တဲ့ႏိုင္ငံေပါင္း ၃၀ေက်ာ္ရိွတဲ့အနက္ ဆူဒန္ (၁၉၅၆) မေလးရွား (၁၉၅၇) ဂါနာ (၁၉၅၇) ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား (၁၉၆၀) တန္ဇန္နီးယား (၁၉၆၁) ယူဂန္ဒါ (၁၉၆၂) ကင္ညာ (၁၉၆၃) 
ဇန္ဘီယာ (၁၉၆၄) ႏွင့္ဇင္ဘာေဘြ (၁၉၈၀) တို ့ဟာျမန္မာႏိုင္ငံလိုပဲအရြယ္အစား (size, territory) ေတြကအသင့္အတင့္ႀကီးမားၿပီး 

သဘာ၀သယံဇာတ ေပါၾကြယ္၀ၾကတဲ့အတြက္သူတို ့ရဲ့လြပ္လပ္ေရးကိုအေသအေက်
တိုက္ယူခဲ့ရေသာႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ၾကပါတယ္။

စစ္ႀကီးအၿပီးလြပ္လပ္ေရးကိုယ္စီေရွ  ့ဆင့္ေနာက္ဆင့္ရခဲ့ၾကတဲ့အိႏိၵယ၊ 
ပါကစၥတန္၊ ျမန္မာတို ့ဟာစစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းအဂၤလိပ္ကိုတကယ္လက္နက္ကိုင္
တိုက္မထုတ္ခဲ့ရတာကအဲဒီႏိုင္ငံမ်ားကိုဘယ္လိုမွဆက္ထိမ္းမထားႏိုင္သည္ကို
အားလံုးသိေနၾကအတြက္အဂၤလိပ္ကလက္ဦးမႈယူသြားတာပါ။ 

ဂႏၶီရဲ့ Quit India, ဆူဘတ္စ္ ခ်ႏၵရာဘိုစ့္ရဲ့ INA, ေအာင္ဆန္းရဲ့ BIA တို ့
အနက္ေအာင္ဆန္းရဲ့ BIA ဟာတကယ့္စစ္ရည္၀ေနတဲ့လူသံုးေသာင္း ျဖစ္တယ္။ 

ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္အဂၤလိပ္ႏွင့္တကယ္တိုက္ခဲ့တဲ့ေရႊေတာင္တိုက္ပြဲ (၁၉၄၁) မွာ
BIA ဗိုလ္ရန္ႏိုင္ ရဲ့ မီးက်ိဳးေမာင္းပ်က္မ်ားသာကိုင္ႏိုင္တဲ့ (ragtag rifle and spear army) လူ ၁၃၀၀ ပါတပ္က အိႏိၵယသို ့ ေအာင္ျမင္စြာဆုပ္ခြာ ေနတဲ့အဂၤလိပ္သံခ်ပ္ကားတပ္မကိုတင့္ကားဆယ္စီးႏွင့္
အေျမာက္ႀကီးႏွစ္လက္ဆံုးရႉံးကာ၊ စစ္သည္ ၃၅၀ ေသေၾကဒဏ္ရာရေစခဲ့ပါတယ္။ 

မိမိဘက္မွာစစ္ေရးၾကြမ္းက်င္သူဟူ၍ အီေကဒါနဲ ့ဟီရာယာမာဆိုတဲ့ဂ်ပန္စစ္ဗိုလ္ႏွစ္ဦးသာ စစ္ေရးအၾကံေပးအျဖစ္ပါခဲ့တယ္။(သူတို ့ႏွစ္ဦးစလံုးျမန္မာေတြနဲ ့အတူက်ဆံုး)
အဲဒီ့ေနာက္ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးမွာဂ်ပန္သံုးေသာင္း(မဟာမိတ္ေတြနဲ ့တိုက္လို ့က်ဆံုးတာမပါ)
အသက္ေပ်ာက္က်န္ရစ္ေအာင္တိုက္ခဲ့တာကိုသခင္တင္ျမရဲ့ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးဌာနခ်ဳပ္နဲ ့
တိုင္းဆယ္တိုင္း (ပုဂံ - ၁၉၆၄)မွာစာရင္းအတိအက်ျပဳစုေဖၚျပထားတယ္။ 

ဒီအခ်က္ကုိခုထိ ဘယ္ဂ်ပန္ပညာရွင္ကမွျငင္းခ်က္မထုတ္ဘူး။ စစ္ဦးစစ္ဖ်ားေဒသ 
(overstretched) လဲျဖစ္တာမို ့ျမန္မာဟာအာရွမွာဂ်ပန္အေသဆံုးႏိုင္ငံဘဲ။

၁၉၄၈မွာဒုတိယအႀကိမ္အျဖစ္အဂၤလိပ္ႏွင့္တကယ္မတိုက္ျဖစ္ခဲ့ရျခင္းမွာအဂၤလိပ္က
လည္းစစ္ပမ္းေန၊ေအာင္ ဆန္းကလည္းအင္အားကိုေနာက္ခံျပဳပီး (from a position of strength) ေဆြးေႏြးႏိုင္ခဲ့ မႈေၾကာင့္သာျဖစ္တယ္။ 

(မေလးရွားတြင္ကြန္ျမဴနစ္ခ်င္ပင္း၏သူပုန္မ်ားသည္အဂၤလိပ္ကိုတကယ္တိုက္ခဲ့ရၿပီး
မေလးရွားဟာ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္ က်မွလြပ္လပ္ေရးရတယ္။)အဂၤလိပ္ဟာကိုလိုနီေတြကို
တကယ္လက္လႊတ္ခ်င္သလားမလႊတ္ခ်င္ဘူးလားဆိုတာကိုသိခ်င္ယင္စစ္ႀကီးအၿပီးမွာ
သူဖန္ဆင္းလိုက္တဲ့ၿဗိတိသွ်ဓနသဟာယ British Common Wealth (အခုေတာ့ေရွ 
က “ၿဗိတိသွ်”ဆိုတဲ့ စကားလံုးကိုျဖဳတ္လိုက္ပီ) ကိုၾကည့္ရင္သိႏိုင္တယ္။ 

အရွင္သခင္ဘ၀နဲ ့အသာစီးရခဲ့တဲ့အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနည္းပညာ ေတြ၊ကုန္သြယ္စီးပြားေရး
ပညာေတြလက္လႊဲေပးေရးေတြဗန္းျပပီးကိုလိုနီႏိုင္ငံေဟာင္းေတြကိုတနည္းတဖံုဆက္
လက္ပီးစစ္ေရးစီးပြားေရးအရထိမ္းခ်ဳပ္ထားေရးအစီအမံပါဘဲ။ ဒါကိုလံုး၀လက္မခံတဲ့ေအာင္ဆန္းကကိုယ့္ဖာသာ ကိုယ္သပ္သပ္ေနခ်င္လို ့ လြပ္လပ္ေရးယူတာလို ့သူ ့ကိုနားခ်တဲ့အိုင္စီအက္စ္ႀကီးတစ္ေယာက္ကို
ဘုေတာတာ ကိုတစ္ေနရာမွာဖတ္ရဘူးတယ္။

ဒီသမိုင္းလက္ေတြ ့မ်ားေၾကာင့္တိုက္စရာမလိုပဲအဂၤလိပ္ကလြပ္လပ္ေရးေပးမွာပါ
ဆိုတဲ့ေမွာက္မွားတဲ့အယူအဆဟာအဂၤလိပ္ကိုယံုၾကည္ကိုးစားလြန္းရာက်ေနတယ္။
ျမန္မာျပည္ကတစ္ခ်ိဳ  ့ခရစ္ယန္ဘာသာ၀င္တိုင္းရင္းသားညီအစ္ကိုေတာ္တစ္ခ်ိဳ ့ဟာ
အခ်ိဳ ့ေသာဗုဒၶဘာသာ၀င္ဗမာမ်ားကဲ့သို ့ပင္ဘာသာေရးႏွင့္ႏိုင္ငံေရးမကြဲျပားလွဘူး။ 

သူ ့စာအသြားအလာအရျပည္သူ ့တမန္အမည္ခံေဆာင္းပါးရွင္ဟာကခ်င္တိုင္းရင္းသား
တစ္ဦးျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ ႏိုင္ပါတယ္။အဲဒီလိုျဖစ္ခဲ့ရင္လဲဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားေတြက
ဗမာျဖစ္တဲ့ေအာင္ဆန္းကိုအသိအမွတ္မ ျပဳႏိုင္တာကိုနားလည္ေပးလို ့ရပါတယ္။ စိတ္ထည္းကမၾကည္ညိဳတာကိုအတင္းဘယ္လိုမွၾကည္ညိဳခိုင္းလို ့မရ ႏိုင္ပါဘူး။ 

ဒါတင္မကယခုတိုင္ဆက္လက္ေလာင္ကြ်မ္းဆဲ KIA နဲ ့ျဖစ္ေနတဲ့ျပည္တြင္းစစ္မီးေၾကာင့္ဗမာေတြ အားလံုးကိုသိမ္းၾကံဳးမုန္းလာတာကိုလည္းသဘာ၀မက်သည့္တိုင္နားလည္ေပးလိုက္ပါ့မယ္။ ဒါေပမဲ့သမိုင္းကို ျပန္ၿပီးအဓိပၸါယ္ဖြင့္တဲ့အထိအထူးသျဖင့္ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ ့သမားကိုေစတနာ့ရွင္အျဖစ္
အသိအမွတ္ျပဳၿပီးေအာင္ဆန္းကိုေတာ့အေခ်ာင္အမွတ္၀င္ယူတဲ့သူတစ္ဦးအျဖစ္ျပန္သံုးသပ္ျပတာ
ကေတာ့ေခတ္ကာလလူငယ္စကား နဲ ့ေျပာရယင္ “နဲနဲ ‘မ်ား’ သြားၿပီေနာ္” လို ့ေျပာခ်င္တယ္။

ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္လြပ္လပ္ခြင့္ေတြရလာတဲ့အေပၚမွာမွီၿပီးအခုလိုအေတြးေတြရဲတင္းလာတာေကာင္းပါတယ္။ လြပ္လပ္ခြင့္ကိုအလြဲသံုးၿပီးေအာင္ဆန္းဟာအေခ်ာင္သမားလားတို ့ျပည္တန္ဆာလုပ္ငန္းတရား၀င္ျဖစ္ေရး တို ့စတဲ့စတန္ ့ေတြ (stunts) ေတြလုပ္လာၾကတာကေတာ့မသင့္ေတာ္ဘူးေပါ့။ ရထားတဲ့အသစ္စက္စက္ ဒီမိုကေရစီကေလးဟာအလြဲသံုးတဲ့လူေတြမ်ားလာယင္အရူးေထာင္ဖြင့္ပြဲႀကီးျဖစ္လာလိမ့္မယ္။

ေအာင္ဆန္းအေၾကာင္းျပန္ေကာက္ရယင္ - သူ ့ေခတ္ကအေရွ  ့ေတာင္အာရွမွာေခတ္ကိုေရွ  ့ေဆာင္ႏိုင္စြမ္းျပ ႏိုင္တာေအာင္ဆန္းနဲ ့
ဟိုခ်ီမင္းေလာက္ပဲရိွတယ္။လြပ္လပ္ေရးအတြက္ကိုယ္ပိုင္စစ္တပ္ထူေထာင္မွျဖစ္မယ္ဆိုတာကို
သေဘာေပါက္တဲ့ကိုလိုနီအာရွသားဆိုလုိ ့ေအာင္ဆန္း၊ ဟိုခ်ီမင္းနဲ ဆူဘတ္စ္ခ်ႏၵရာဘိုစ့့္တို ့ပဲ ရိွတယ္။ ေအာင္ဆန္းဟာဗမာကိုကမၻာကသိေအာင္Burma’s Challenge ဆိုတဲ့ စာအုပ္တစ္အုပ္ေရးသြားယံုမကခုေခတ္ ASEAN  ရဲ့ေရွ  ့ေတာ္ေျပးလို ့ဆိုရမဲ့ 
Indochina Federation ကိုလြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ကတည္းကခ်ခင္းခဲ့တယ္။

ကိုယ္စီလြပ္လပ္ေရးသာမကႏိုင္ငံႀကီးေတြအၾကားမွာႏိုင္ငံငယ္ေတြထာ၀ရရွင္သန္ရပ္

တည္ႏိုင္ေအာင္ကိုယ့္အခ်င္းခ်င္းစုစည္းေရးကိုတင္ျပခဲ့တယ္။

လြပ္လပ္ေရးမတိုင္မီတစ္ႏွစ္ (၁၉၄၇) ဟာေအာင္ဆန္းအတြက္ေကာအဲဒီေခတ္ကျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အသက္ရွင္ေနထိုင္ခဲ့တဲ့လူအားလံုးကိုပါဘယ္လိုလူစားေတြျဖစ္တယ္ဆိုတာစာေမးပြဲစစ္တဲ့ႏွစ္ျဖစ္တယ္။ အေသးစိတ္ကို သတင္းစာဆရာဦးပုကေလးရဲ့ငါတို ့ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဘာေတြလုပ္ခဲ့သလဲဆိုတဲ့စာအုပ္မွာ
ဖတ္ႏိုင္တယ္။သူမက်ဆံုးမီ ေနာက္ဆံုးလပိုင္းမွာေျပာသြားတဲ့မိန္ ့ခြန္းဟာလဲလြပ္လပ္ေရးနဲ ့
ထိုက္တန္တဲ့စိတ္ဓါတ္ေတြရိွၾကဘို ့ဒဲ့ဒိုးႀကီးေျပာသြားတာဘဲ။အဲဒီမိန္ ့ခြန္းဟာအခုလို
လြပ္လပ္ေရးကသူ ့အလိုလိုရမွာပါဆိုတဲ့စိတ္ဓါတ္ရိွေန
သူေတြကိုရည္ရြယ္ခဲ့ ေလသလားေတာင္ေအာက္ေမ့ရတယ္။

ဘာျဖစ္လို ့ေအာင္ဆန္းကိုအခုလိုအေခ်ာင္သမားလို ့လူတစ္ခ်ိဳ  ့က
ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္လာသလဲ။ အေၾကာင္းေတာ့ရိွရပါမယ္။ 
ဟုတ္ကဲ့ - အေၾကာင္းခိုင္ခိုင္မာမာရိွပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းမရိွေတာ့တဲ့ေနာက္ပိုင္းသူရဲ့ႀကီးမားတဲ့ပုဂၢိဳလ္ေရးအရွိန္အ၀ွာကိုႏိုင္ငံေရး
အတြက္အသံုးခ်ခဲ့သူေတြရိွခဲ့ပါတယ္။ပထမဆံုးအသံုးခ်သူကေတာ့ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းပါ။
သူ ့ရဲ့ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ကိုေအာင္ဆန္းလမ္းစဥ္လို ့ကိုအတိအလင္းေၾကျငာၿပီးႏိုင္ငံေရး
အရတရား၀င္မႈ (political legitimacy)ကိုရယူခဲ့ပါတယ္။ဒါေပမဲ့၂၆ ႏွစ္တာကာလမွာ
တိုင္းျပည္ကလက္ေတြ ့ျဖတ္သန္းခဲ့ရတာကသူ ့ရဲ့အာဏာရွင္စံနစ္ႀကီးသာျဖစ္ေနတယ္။ 

သူ ့ကိုဖယ္ရွားတဲ့အခါမွာအသံုးခ်ဘို ့သူ ့ထက္သမိုင္းေရးရာတန္ဘိုးႀကီးမားတဲ့လူကို
ရွာမရဘူးျဖစ္ခဲ့ၾက တယ္။ (ဦးႏု - ဗိုလ္လက်ၤာစတဲ့အစဥ္အလာႀကီးမား သူေတြေတာင္ဦးေန၀င္းကိုမယွဥ္ႏိုင္ခဲ့ၾကဘူး။)

တကယ္တမ္းသူ ့ထက္သမိုင္းအရႀကီးမားတဲ့ပုဂၢိဳလ္မရိွတဲ့အခါမွာေအာင္ဆန္းရဲ့
သားႀကီးျဖစ္တဲ့ေအာင္ဆန္း ဦးကိုအသံုးခ်ဘို ့စိတ္ကူးရၾကတယ္။ 

ရွစ္ေလးလံုးကာလအစပိုင္းမွာလူတိုင္းကေအာင္ဆန္းဦးျပန္အလာကို ေမွ်ာ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ေအာင္ဆန္းဦးကိုအားမကိုးရတဲ့အခါမွာေတာ့မရိွသံုးအျဖစ္နဲ ့မိခင္ေနမေကာင္းလို ့ အဂၤလန္ကခဏျပန္ေရာက္ေနတဲ့ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုပြဲထုတ္လာၾကတယ္။
အဲဒီမွာတင္ျပႆနာစေတာ့ တာပဲ။

ရွစ္ဆယ့္ရွစ္ေနာက္ပိုင္းအဏာသိမ္းထားတဲ့တပ္မေတာ္ဟာေအာင္ဆန္းရဲ့
သမီးေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ ့ထိပ္တိုက္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေအာင္ဆန္းထူေထာင္ခဲ့တဲ့
တပ္မေတာ္နဲ ့ေအာင္ဆန္းရဲ့သမီးအၾကားကျပႆနာမွာကြယ္ လြန္သူေအာင္ဆန္း
ဟာေသၿပီးလို ့ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္မွေ၀ဘန္ခံရတာျဖစ္လာရတယ္။ 

အတိုက္အခံဘက္ကေအာင္ဆန္းရဲ့အရိွန္အ၀ွာကိုအသံုးခ်ေလေလအာဏာလက္ရိွ
တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကေအာင္ဆန္းကိုမသိက်ိဳးက်င္ျပဳလာရေလေလျဖစ္လာတယ္။ အာဇာနည္ေန ့ေတြကို၀တ္ေၾက၀တ္ကုန္က်င္းပခဲ့ၾကသလိုေငြစကၠဴေတြေပၚက
ေအာင္ဆန္းရုပ္ပံုေတြကိုလည္းဖယ္ရွားလာခဲ့တယ္။ 
[ေခတ္ၿပိဳင္ျဖစ္တဲ့အင္ဒိုနီးရွားကိုၾကည့္ယင္ဆူကာႏိုရဲ့ သမီးျဖစ္တဲ့ေမဃာ၀ါတီဆူကာႏိုပူထရီဟာတပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ ့ရန္မျဖစ္တဲ့ အတြက္သမတရာထူးကိုရသြားခဲ့တယ္။ႏိုင္ငံျခားသားအထူးသျဖင့္ကိုလိုနီအရွင္ သခင္ေဟာင္းႏိုင္ငံသားနဲ ့အိမ္ေထာင္မျပဳတာလဲပါမယ္။ ဒါေတာင္ခ်က္ခ်င္းသမတမျဖစ္ဘဲ အစၥလမ္ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ ကိုခဏသီးခံခဲ့ရေသးတယ္။]

ျမန္မာျပည္မွာေတာ့စုၾကည္နဲ ့ထိပ္တိုက္ေတြ ့ေနရယံုသာမကတဘက္မွာ
လဲျပည္တြင္းစစ္ကိုဆက္တိုက္ေနရလို ့တပ္မေတာ္ရဲ့ဂုဏ္သိကၡာဟာတိုင္းရင္းသား
လူနည္းစုမ်ားရဲ့အျမင္မွာအေတာ္ဆိုး၀ါးခဲ့ရတယ္။

သမိုင္းတေလွ်ာက္လံုးပုဂၢိဳလ္ႏိုင္ငံေရးဘဲရိွေနတဲ့တိုင္းျပည္ျဖစ္လို ့တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုေတြ
အျမင္မွာတပ္မေတာ္ကိုဗမာတပ္အျဖစ္ပဲျမင္ၾကတယ္။ ဒီဗမာတပ္ကိုသိကၡာခ်ခ်င္ယင္ေအာင္ဆန္းကစၿပီးပုတ္ခတ္ရမယ္ - သူ ့ကိုေသးသိမ္ေအာင္လုပ္ရမယ္လို ့ယူဆပံုရတယ္။ ဒါတင္မကေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကိုယ္တိုင္ရဲ့ႏိုင္ငံေရးအရည္အေသြးကလဲလူနည္းစုေတြအပါအ၀င္ျမန္မာႏိုင္ငံသား
အားလံုးကသူမအေပၚေမွ်ာ္လင့္ထားခဲ့ၾကသေလာက္မဟုတ္တာကိုေတြ ့လာၾကတဲ့အခါ
အေစာႀကီးကတည္းကလူ ့ျပည္မွာမရိွေတာ့ၿပီျဖစ္တဲ့ေအာင္ဆန္းကိုပုတ္ခတ္ဘို ့
ရဲတင္းလာတာလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။

တျခားကိုလိုနီႏိုင္ငံေတြကအမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးလႈပ္ရွားမႈေခါင္းေဆာင္ေတြ
 ဂႏၶီ - ဟိုခ်ီမင္း - မာရွယ္ တီးတိုး - မင္ဒဲလားတို ့ေကာေအာင္ဆန္းလိုေနာက္လူေတြ ကျပန္စီစစ္ၿပီးအဆင့္ေလွ်ာ့ခ်တာ (degraded) ခံခဲ့ၾကရသလား။ က်ေနာ္မထင္ဘူး။ သူတို ့တိုင္းျပည္ေတြမွာျမန္မာျပည္လိုျပည္တြင္းစစ္မရိွဘူး။ တစ္ခ်ိဳ ့ကေအာင္ ဆန္းလိုစစ္ေရးေကာႏိုင္ငံေရးမွာပါဦးမေဆာင္ခဲ့ဘူး။ 

တစ္ခ်ိဳ ့ကေအာင္ဆန္းလိုမာက့္စ္၀ါဒနဲ ့မပါတ္သက္ခဲ့ဘူး။ 
သူ ့ေခတ္သူ ့အခါတံုးက မာက့္စ္၀ါဒအျမင္ရိွေနမွနယ္ခ်ဲ ့ကိုစံနစ္တက်နဲ ့
ထိထိေရာက္ေရာက္ဆန္ ့က်င္ႏိုင္ေတာ္လွန္ႏိုင္တယ္။
   
လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးဘယ္ေလာက္ႀကီးျမတ္သလဲဆိုတာကိုေႏွာင္းေခတ္အတိုင္း
အတာနဲ ့အကဲျဖတ္လို ့မမွန္ႏိုင္ဘူး။ 

သူ ့ေခတ္ေနာက္ခံကား (historical background) ေပၚမွာတင္ၿပီးသူနဲ ့ေခတ္ၿပိဳင္
ပုဂၢိဳလ္ေတြကသူ ့အေပၚျပဳ ခဲ့တဲ့မွတ္ခ်က္ေတြကသာမွန္ကန္တယ္။
ေအာင္ဆန္းရဲ့ေခါင္းေဆာင္မႈနဲ ့ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးကိုသူနဲ ့ထိေတြ ့
ခဲ့တဲ့ၿဗိတိသွ်စာေရးဆရာေတြရဲ့ေရးသားခ်က္ေတြဒါဇင္၀က္ေလာက္
ရိွေနတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအရရန္ညိႇဳးႀကီးတဲ့၀င္စတန္ခ်ာခ်ီကလြဲလို ့ အားလံုးကသူ ့ကိုတေလးတစားေရးထားခဲ့ၾကတယ္။ 

အဓိပတိနယ္ခ်ဲ  ့သမားႀကီးျဖစ္တဲ့ခ်ာခ်ီက ေတာ့မဟတၱမဂႏၶီကိုေတာင္
လံကြပ္တီ၀တ္ဖကီးႀကီး (half naked fakir) လို ့ပက္ပက္စက္စက္ေရးခဲ့တယ္။

ေျပာခ်င္တာကေတာ့ကြယ္လြန္သူဦးေအာင္ႀကီးရဲ့စကားတစ္ခြန္းလို
 “နတ္ေနကိုင္း” ကိုေတာ့မခုတ္သင့္ဘူး။ ကိုယ့္အခ်င္းခ်င္း
အဆင္မေျပတာနဲ ့ဘဲ မရိွၾကေတာ့ၿပီျဖစ္တဲ့ဘိုးဘြားေတြအထိ
လိုက္မပုတ္ခတ္သင့္ဘူး။