Myint Shwe took a journalism program from Ryerson University 2004

Loading...

Monday, December 3, 2012

ႏုိင္ငံေရးအေမြဆက္ခံႏိုင္ငံေတာ္၏ ေခါင္းခဲစရာျပႆနာမ်ား


( Some messy issues of the Burmese ‘successor state’ )












မံုရြာလက္ပန္းေတာင္းေတာင္တြင္အစိုးရဘက္ကအင္အားသံုး၍လူစုခြဲခဲ့ရာ
ဘုန္းႀကီးႏွင့္ကိုရင္ ၇၀ ေက်ာ္ျမင္မေကာင္းရႈမေကာင္းအသားနီလန္ေနသည့္
မီးေလာင္ဒဏ္ရာမ်ားကိုယ္စီျဖင့္ေဆးရံုေရာက္ကုန္သည္။
တခ်ိဳ  ့မ်က္ေစ့ပ်က္သည္အထိအဂၤါခ်ိဳ  ့ယြင္းသြားသည္။

ရခိုင္ျပည္၌ဘဂၤလီမ်ားကိုကိုင္တြယ္ထိမ္းခ်ဳပ္ရာတြင္ဤကဲ့သို ့အေရးယူခဲ့မည္ဆိုလွ်င္ႏိုင္ငံ တကာအထူးသျဖင့္အိုအိုင္စီကဆူၾကပြက္ၾကမည္ျဖစ္သည္။လူေျခတိပ္ခ်ိန္မနက္သံုးနာရီ
ကိုေရြးခ်ယ္၍ၿဖိဳခြဲသည္မွာလူစုကြဲရံုေလာက္ရည္ရြယ္တာဟုတ္ရဲ့လားဟုသံသယရိွစရာျဖစ္သည္။

သမတရံုးကထုတ္ျပန္ေသာႏိုင္ငံတကာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားကိုမေက်ာ္လြန္ ပါဟုေၾကျငာေသာ္လည္းအြန္လိုင္းတြင္ပလူပ်ံေနေသာဓါတ္ပံုသက္ေသမ်ားကႏိုင္ငံတကာ
ပရိႆတ္ကိုမတူကြဲျပားေသာအျခားပံုျပင္တပုဒ္ (a different story ကိုတင္ေျပာေနသည္။

ျပႆနာေျဖရွင္းနည္းကိုေရြးခ်ယ္ရာ၌အစုိးရဘက္ကအေကာင္းဆံုးနည္းကိုေရြးခ်ယ္ႏိုင္ခဲ့ပံုမရ
[ျပႆနာေၾကာင့္ဒုကၡမျဖစ္ေျဖရွင္း နည္းေၾကာင့္ဒုကၡျဖစ္တတ္သည္ဟုယခင္ကတင္ျပခဲ့ဘူးပါသည္။]

ဤသို ့အေရးမယူမီ၀န္ႀကီးဦးေအာင္မင္းကသမတကိုယ္စားလာ၍ေဒသခံမ်ား၏
တင္ျပခ်က္ကိုနားေထာင္ခဲ့သည္ဦးေအာင္မင္းသည္သြားေလသူဦးေဇာ္မင္းလုိ
မေမာက္မာသည့္အျပင္ေဒသခံမ်ားအားပရိယယ္မပါနဂိုစိတ္ရင္းျဖင့္ဆက္ဆံခဲ့ဟန္ေပါက္သည္။
သို ့ေသာ္သူသည္လူထုဒုကၡကိုစာနာရမည့္အစားထက္အစိုးရ၏အခက္အခဲကိုသာေလးထားေျပာသြားသည္။ 

သူ၏ “တရုပ္ေက်းဇူး” ဆိုေသာစကားတခြန္းကားျပည္သူအၾကားျပန္ ့ႏွံ ့ေနကာရာဇ၀င္တြင္၍ က်န္ရစ္လိမ့္မည္။  

ဦးေအာင္မင္းျပန္သြားၿပီးမၾကာခင္အားသံုးဖယ္ရွားမည့္သတိေပးခ်က္ထြက္လာသည္။ ဆက္တိုက္ဆိုသလိုသတိေပးထားသည့္အတို္င္းဆက္၍လုပ္သြားသည္ကိုၾကည့္လွ်င္ ျမစ္ဆံုကိစၥေနာက္ပိုင္းအေလွ်ာ့မေပးေတာ့ဟူ၍အစိုးရဘက္ကစိတ္ပိုင္းျဖတ္လာဟန္ရိွသည္။

အေလွ်ာ့ေပးေနရလွ်င္တစ္ခုၿပီးတစ္ခုဆက္တိုက္ေလွ်ာ့ေပးေနရေတာ့မည္ဟူ၍
အုပ္စိုးေရးအသိုင္းအ၀ိုင္း (ruling circle) အတြင္းတင္းမာသူမ်ား၏ဆင္ေျခကအႏိုင္ရသြားပံုရသည္။

တင္းမာသူမ်ားေက်နပ္ေအာင္တစ္ကြက္ျပန္၍ေရႊ  ့ေပးလိုက္ေလသလား။
ဤသို ့ဆိုလွ်င္အုပ္စိုးသူမ်ားအၾကားမွာ “အတြင္းတိုက္ပြဲ” (inner struggle) တကယ္ရိွေနေၾကာင္းကိုသတိျပဳမိေစသည္။ ။

ယခုလုပ္ရပ္ကိုအထိမ္းအကြပ္ျဖင့္ေလွ်ာ့ေပးျခင္း(controlled liberalization)
၏အသြင္တရပ္ (feature) လားဟုေမးလိုကေမးႏိုင္သည္။

ျမစ္ဆံုကိစၥတြင္အမ်ားအံ့အားသင့္သြားေအာင္အမွတ္ယူျပသြားႏိုင္ေသာသမတႏွင့္
အဖြဲ ့ကအမ်ားအံ့အားသင့္စရာေနာက္တစ္မ်ိဳးလုပ္ျပလုိက္ျပန္ၿပီဟုထင္မွတ္ရသည္။

ျဖစ္ရပ္အား၀တၳဳေၾကာင္း(narrative) အၾကမ္းဖ်င္းေလ့လာၿပီးေသာအခါပို၍ နက္ရိႈင္းေသာျပႆနာကိုကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းေနသူမ်ားအားလႊမ္းမိုးထားေသာေတြးေခၚ
ယူဆပံုမ်ား (line of thought)ကိုလွန္ေလွာၾကည့္လိုပါသည္။

အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္အတိုက္အခံႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား အထူးသျဖင့္ေခါင္းေဆာင္အေခၚခံေနသူမ်ား၏ဤျပႆနာအေပၚအေျခခံ ေတြးေခၚယူဆပံုမ်ားသည္အေပၚယံေက်ာဆန္ေနသည္၊ သို ့မဟုတ္ေခတ္ ေဟာင္းကေတြးေခၚပံုအတိုင္းဆက္လက္ေတြးေခၚျပဳမူေနသည္ဟုသံသယ ျဖစ္စရာမ်ားရိွေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

အစိုးရအေၾကာင္းျပခ်က္မွာႏိုင္ငံေတာ္အက်ိဳးစီးပြား (national interest argument) ျဖစ္၏။ တကယ့္အတြင္းသရုပ္အစစ္အမွန္တြင္နအဖေခတ္စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အစုရွယ္ယာမ်ားျဖင့္တည္ေထာင္ထားေသာဦးပိုင္ကုပၼဏီ၏အက်ိဳးစီးပြားကို ကာကြယ္ေပးေရးပါ၀င္ေနသည္။ထို ့ေၾကာင့္ “ဦးပိုင္အလိုမရိွ”ဟု ဆူးေလဘုရားကိုပါတ္၍ဆႏၵျပသြားေသာေက်ာင္းသားသမဂၢ
လူငယ္ကေလးမ်ားကေၾကြးေက်ာ္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္မည္။

မွတ္မွတ္ရရဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို ့ႏွစ္ဦးစလံုးတို ့က
 ‘ေျမႇာက္ေပးတဲ့သူေတြရိွေနတယ္’၊မီဒီယာေတြကေဘးတီးေပးေနတယ္ဟု
သတၱဳခ်ျပရာ၌တူညီေနၾကသည္။


ဤသည္မွာအခ်က္အလက္အားျဖင့္မွန္ေသာ္လည္းသူတို ့၏ အဆင့္အတန္းအရမေျပာထိုက္ေသာစကားမ်ားဟုယူဆပါသည္။

ေခြးႏွစ္ေကာင္ကိုက္သည္မွအစကမၻာစစ္ႀကီးမ်ားအထိျပႆနာတိုင္းသူ ့ဘက္ ကိုယ့္ဘက္စိတ္သန္ရာဘက္မွပါ၀င္ပါတ္သက္ၾကသည္မွာသဘာ၀ျဖစ္သည္။ေရးႀကီးခြင့္က်ယ္လုပ္၍စကားထည္းထည့္ေျပာေနရန္မလိုပါ။
စင္စစ္ျမန္မာမီဒီယာသည္ဦးသိန္းစိန္အစိုးရကိုေရာ၊ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုပါသူတို ့ႏွင့္ ထိုက္တန္သည္ထက္ပို၍ေကာင္းခ်ီးေပးေနခ်ီးက်ဴးေနၾကသည္။
ယခုတိုင္လည္းမံုရြာကိစၥမွအပေယ်ဘူယ်အားျဖင့္ထိုႏွစ္ဦး၏ ပူးတြဲေခါင္းေဆာင္မႈကိုဆက္လက္၍အသိအမွတ္ျပဳဆဲ၊
ဆက္၍ခ်ီးက်ဴးေနၾကဆဲျဖစ္ပါသည္။

ထို ့ေၾကာင့္ေျမႇာက္ေပးေနတဲ့သူေတြရိွေနလို ့ဟူေသာစြပ္စြဲခ်က္သည္တစ္ ဘက္တြင္မံုရြာကေတာင္သူမ်ားကိုဦးေႏွာက္မရွိတဲ့လူေတြဟုေျပာရာေရာက္သည္။  စင္စစ္ေတာသားမ်ားသည္ၿမိဳ့သားမ်ားထက္အစိုးရကိုပိုေၾကာက္တတ္ပါသည္။
သူတို ့၏ဘ၀မ်ားတည္မွီရာပ်က္စီးဆံုးရႉံးေနၿပီျဖစ္၍သီးမခံႏိုင္ၾကလြန္းလို ့သာထ၍ကန္ ့ကြက္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ေဒသခံေခါင္းေဆာင္သူအမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ေခတ္ပညာမတတ္၊ေတာသူစစ္စစ္ေတြျဖစ္သည္ကိုၾကည့္လွ်င္ဤအခ်က္သိသာသည္။

လက္ပန္းေတာင္းေတာင္စီမံကိန္းရပ္တန္ ့ေနရသျဖင့္တစ္လလွ်င္ေဒၚလာႏွစ္သန္းဆံုးရႈံးေနရ ပါသည္ဟုဆိုသည္။ ကမၻာ့အဆင့္အတန္း၀င္ရင္းႏွီးျမႇဳတ္ႏွံမႈႀကီးမ်ားတြင္တႏွစ္ေဒၚလာ ၂၄ သန္း ေလာက္သည္ဘာမွ်မေျပာပေလာက္။ တရုပ္ကုပၼဏီကျမန္မာစစ္အစိုးရႏွင့္ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္စဥ္ကလက္မွတ္ထိုးသူ၀န္ႀကီးကိုေပးရသည့္ kickback ေလာက္ပဲရိွႏိုင္သည္။ ေသေသခ်ာခ်ာဂဃနဏမေျပာႏိုင္ေသာ္လည္းအက်င့္ပ်က္လာဘ္စားရာ၌ ကမၻာေက်ာ္ေသာျမန္မာအစိုးရေဟာင္းျဖစ္ေနသည့္အတြက္မေျပးေသာ္လည္း
ကန္ရာရိွေန၍ဤသို ့ဆိုျခင္းျဖစ္သည္။ဤကိစၥေျပလည္သည္အထိ
တစ္ႏွစ္ေလာက္ေစာင့္ဆိုင္းေနလို ့ဦးပိုင္ႏွင့္၀မ္ ေပါင္မြဲမသြားႏိုင္ပါ။

ဒီမိုကေရစီစံနစ္တြင္ႏိုင္ငံသားမ်ားအတြက္အက်ိဳးမရိွလွ်င္ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္လည္းအက်ိဳးမရိွႏိုင္။ ႏိုင္ငံေတာ္ကိုႏိုင္ငံသားမ်ားျဖင့္ဖြဲ ့စည္းတည္ေဆာက္ ထားသည္ျဖစ္ရာႏိုင္ငံသားထု၏အက်ိဳးစီးပြားကို
ဆန္ ့က်င္၍ႏိုင္ငံေတာ္၏အက်ိဳးစီးပြားဟူသည္အဓိပၸါယ္မရိွ။ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏အက်ိဳးစီးပြားကိုခ်နင္း၍ ႏိုင္ငံေတာ္အက်ိဳးစီးပြားကိုမတည္ေဆာက္သင့္။


[ဤအခ်က္ႏွင့္စပ္လွ်ဥ္း၍ ယခင္ျမန္မာသံေတာ္ဆင့္ကတင္ျပၿပီးျဖစ္ေသာ “ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ႏိုင္ငံသား ဘယ္ဒင္းကပင္ရင္းမူလ” ေဆာင္း ပါးကိုျပန္လည္ရည္ညႊန္းလိုပါသည္။ ႏိုင္ငံသားမ်ားကိုသားေကာင္မ်ားသဖြယ္သေဘာထား၍လိုသလိုစေတးပစ္ ေသာႏိုင္ငံေတာ္အမ်ိဳးအစားကိုႏိုင္ငံေရးသိပၸံဘာသာရပ္တြင္သားရဲတိရိစၦန္တို ့၏ႏိုင္ငံေတာ္
(predatory state) ဟုအမည္တပ္ပါသည္။ေနာင္အလ်ဥ္းသင့္ေသာအခါတင္ျပပါဦးမည္]

မည္သို ့ျဖစ္ေစမျဖစ္မေနလုပ္ရပါမည္ဆိုလွ်င္ေဒသခံတို ့၏အက်ိဳးစီးပြား၊ သဘာ၀ပါတ္၀န္းက်င္မထိခိုက္ေရး၊ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ဘာသာေရးအေမြအႏွစ္တို ့
ရိွေနေသာေနရာမ်ား၌တမ်ိဳးသားလံုး၏ခံစားခ်က္
(social, environmental and public emotional impact assessments)
တို ့ကိုထည့္သြင္းတြက္ ခ်က္ၿပီးမွမည္သို ့ကုစားမည္ဆိုသည္ကိုေဒသခံလူထု

သာမက တိုင္းျပည္ကလက္ခံသည္အထိႀကိဳတင္၍စံနစ္တက်ျပင္ဆင္သင့္သည္။

ႏိုင္ငံေရးအရတိမ္ေသာအျခားအယူအဆတခုမွာယခင္အစိုးရမ်ားလက္ထက္
ကျပဳလုပ္ခဲ့ေသာႏိုင္ငံတကာႏွင့္သေဘာတူကတိက၀တ္မ်ားကိုဆက္လက္
အတည္ျပဳလိုက္နာသင့္သည္။သို ့မွသာႏိုင္ငံတကာရင္းႏွီးျမႇဳတ္ႏွံ ့လာၾကမည့္သူမ်ား၏ယံုၾကည္မႈကိုရႏိုင္မည္ဆိုသည့္အခ်က္ျဖစ္သည္။

ဤအခ်က္သည္ေယ်ဘူယ်အားျဖင့္သာလက္ခံထားၾက၍လက္ေတြ ့တြင္ဤအတိုင္းမည္သူမွ်ေလွနံဓါးထစ္မက်င့္သံုးေသာကိစၥျဖစ္သည္။
အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ယခင္အစိုးရမ်ားျပဳလုပ္ထားခဲ့ေသာႏွစ္ႏိုင္ငံ
သို ့မဟုတ္ႏိုင္ငံတကာႏွင့္သေဘာတူစီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား
(bilateral, multilateral agreements / deals) ကိုေျပာင္းလဲလာေသာ
အေျခအေနမ်ားတြင္ review လုပ္ၾက re-negotiate လုပ္ၾကသည္မွာႏိုင္ငံတိုင္း
တြင္ထံုးစံျဖစ္သည္။ Re-negotiate လုပ္လိုေသာဘက္၌ခိုင္လံုေသာအေၾကာင္းျပခ်က္ရိွ လွ်င္အျခားတစ္ဘက္ကလက္မခံပဲမေနႏိုင္။ ဤအဆင့္မၿပီးေျမာက္မခ်င္း လုပ္ငန္းစၿပီးသားျဖစ္ေနလွ်င္ရပ္ထားရမည္။ လုပ္ငန္းမစရေသးလွ်င္လံုး၀ အစမပ်ိဳးသင့္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကိုႏွစ္ေပါင္း၂၀အုပ္ခ်ဳပ္သြားေသာန-အ-ဖအစိုးရသည္ ႏိုင္ငံ ေတာ္အာဏာ၌တရား၀င္မႈအျငင္းပြားခံခဲ့ရေသာ (contested political legitimacy) အစိုးရတရပ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထိုအစိုးရကျပဳလုပ္ခဲ့ေသာႏိုင္ငံတကာဆိုင္ရာကတိက၀တ္မ်ားကို သက္ဆိုင္သူမည္သူမဆိုဆက္လက္၍အ တည္ျပဳလိုကျပဳႏိုင္သည္။ေစာဒကတက္လိုကလည္းတက္ႏိုင္သည္သာ။ ဤကိစၥကိုဖြဲ ့စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသစ္ တြင္ထည့္သြင္းျပဌန္း၍လမ္းပိတ္ ထားခဲ့ေစကာမူထိုအေျခခံဥပေဒသည္
ပင္လွ်င္လက္မခံႏိုင္သူမ်ား၏ေ၀ဘန္မႈခံေနရသည္ျဖစ္၏။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရသည္ယခင္နအဖအစိုးရအနွစ္၂၀တာကာလအတြင္း
ဖန္တီး၍ခ်န္ထားပစ္ခဲ့ေသာျပႆနာမ်ား(အေမြဆိုးမ်ား)ကိုတစ္ခုတစ္ေလ
ကိုမွကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ျခင္းမရိွေသး(သက္တမ္း၂ႏွစ္ပဲရိွသျဖင့္အခ်ိန္လိုေသး
သည္ဟုေစာဒကတက္ႏိုင္ေသာ္လည္းလက္ရိွျပဳမူေနပံုအတိုင္းဆိုလွ်င္
၄င္း၏အစိုးရသက္တမ္းေစ့သြားသည့္တိုင္လည္းေျဖရွင္းေပးႏိုင္ဘြယ္မျမင္ပါ။

ထိုျပႆနာမ်ားမွာ-
1.    မျပည့္၀ေသာဒီမိုကေရစီျဖင့္ဖန္တီးထားေသာဖြဲ ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသည္ ပထမဆိုးေမြျဖစ္သည္။ [အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာႏွင့္ဥပေဒျပဳအာဏာတို ့ ကိုအသားတင္ခြဲတမ္း၀င္ယူထားျခင္းကတပ္မေတာ္သည္ဒီမိုကေရစီ၏
လက္ေအာက္ခံမဟုတ္ဟုအဓိပၸါယ္အလိုလိုထြက္ေနပါသည္။]
ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္နယ္စပ္ေဒသေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားကိုဆက္၍
ကိုင္ထားသျဖင့္တိုင္းျပည္ကိုတကယ္ဆက္လက္အုပ္ခ်ဳပ္ေနသည္မွာ
တပ္မေတာ္သာျဖစ္ေနသည္။
2.    ျပည္တြင္းစစ္အခ်ိန္မေရြးျပန္ျဖစ္ႏိုင္ေသာအေျခအေနမွေရွ  ့သို ့မေရြ  ့ႏိုင္ေသးျခင္း။
     (ကခ်င္ - ကရင္ - ကယား - ၀ - ရွမ္း - မြန္ - ရခိုင္လက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ား)
3.    တစ္ဘက္ႏိုင္ငံမ်ားမွပိုလွ်ံလူဦးေရမ်ား(တရုပ္မ်ား၊ဘဂၤလီမ်ား) တိုင္းျပည္၏ေနရာအႏွံ ့အတြင္းပိုင္းေဒသမ်ားအထိသို ့စိမ့္၀င္လာေနသည္ကိုထိထိေရာက္ေရာက္မတားဆီးႏိုင္ျခင္း
4.   ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳတ္ႏွံမႈကတိက၀တ္မ်ားကိုေျပာင္းလဲလာေသာအေျခအေနႏွင့္ အညီျပင္ဆင္ခ်ဳပ္ဆို (modify မလုပ္ႏိုင္ေသးျခင္း၊
5.    ႏိုင္ငံေတာ္၀န္ထမ္းယႏၱယားႀကီးသည္ေခတ္ကိုေနာက္ျပန္ဆြဲ ထားလိုသူေဖါက္ျပန္ေရးအင္အားစုမ်ား၏ခံတပ္ႀကီးျဖစ္ေနသည္။ ေခတ္ေဟာင္း၏အေမြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱယားေဟာင္းအားျပဳျပင္ေရး 
     administrative reform  စ၍မလုပ္ေသးျခင္း။ (လာဘ္စားမႈ၊ခ်စားမႈမ်ား ကိုကိုင္တြယ္ရာ၌အလြန္ညႇာတာသည္။လူထုကလိုလားသေလာက္ျပတ္ျပတ္သားသားမလုပ္။
6.    ျပည္ေထာင္စုႏွင့္တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားအတြင္း၌
     စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္းမ်ားအရပ္၀တ္လဲကာ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ား၊၀န္ ႀကီးမ်ားအျဖစ္ျဖင့္ဆက္လက္ခိုေအာင္းေနကာလူထုႏွင့္ဆက္ဆံေရးတြင္
စံနစ္ေဟာင္းကအတိုင္းအာဏာျပနည္းဖိႏိွပ္သည့္နည္း (abuse of power) ကိုသာဆက္က်င့္သံုးေနၾကျခင္း 
(သာေအး - ေမာင္ဦး - ျမင့္ေဆြ )

စစ္တပ္ကဆက္၍ကိုင္ထားေသာျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန၏လက္ေအာက္တြင္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာန၊ ရဲတပ္ဖြဲ  ့(လံုထိမ္းပါ)၊အက်ဥ္းဦးစီးဌာန၊
စသံုးလံုးႏွင့္မီးသတ္တပ္ဖြဲ ့မ်ားရိွေနသည္။ယခုမံုရြာလက္ပန္းေတာင္းေတာင္ ကိစၥသည္ဤေခတ္ေနာက္ျပန္ဆြဲအင္အားစုမ်ားကေနျပည္ေတာ္အစိုးရ

ကိုေခ်ာက္က်ေအာင္၊တစ္တိုင္းျပည္လံုးကိုေနာက္ထပ္အခြင့္အေရးမ်ား
ဆက္မေတာင္းရဲေအာင္အလြန္အကြ်ံအားသံုး (excessive use of force)
၍ေခ်ာက္လွန္ ့ျပလိုက္တာလည္းျဖစ္ႏိုင္သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္းေဒသခံမ်ား၏ဆႏၵျပျခင္းကိုေနရာတကာ
demonstration နဲ ့ခ်ည္းသြားေနလို ့မရ။ negotiation နဲ ့သြားဖို ့လည္းလိုတယ္ဟု
မွတ္ခ်က္ျပဳေလသည္။ နစ္နာခ်က္မ်ားကို demonstration ႏွင့္ဇာတ္ လမ္းစကာဖိအားမေပးဘဲ negotiation အဆင့္သို ့ေရာက္မလာႏိုင္သည္ကိုကိုယ္တိုင္စစ္အာဏာရွင္စံနစ္ကိုႏွစ္ေပါင္း ၂၀ေက်ာ္ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ေရးလမ္းေၾကာင္းျဖင့္နည္းမ်ိဳးစံုအသံုးခ်၍ဖိအားမ်ားဖန္တီးခဲ့သူက
ဤသို ့ေျပာလိုက္ျခင္းကိုအံ့အားသင့္မိသည္။

ထိုျပင္သူမကလႊတ္ေတာ္တြင္ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳႇတ္ႏွံသူမ်ား၏ယံုၾကည္မႈမပ်က္ေရး၊တိုင္းျပည္၏ဂုဏ္သတင္း(reputation) ထိမ္းသိမ္းေရးကိုေဇာင္းေပး၍ေျပာဆိုသြားသည္။ဤကတိက၀တ္မ်ားကိုေျပာင္းလဲေနသည့္အေျခအေနနွင့္ readjust မလုပ္ဘဲ- နဂိုပါအတိုင္းမလိုက္နာလွ်င္တိုင္းျပည္၏ဂုဏ္သတင္းထိခိုက္မည္။ ႏိုင္ငံႀကီးသားမပီသရာေရာက္မည္ဟုေျပာျခင္းသည္အေပၚယံေက်ာဆန္သည္။
အထူးသျဖင့္ဤသို ့သူမ၏လႊတ္ေတာ္အတြင္း၊ အျပင္ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုခ်က္မ်ားသည္ မရည္ရြယ္ဘူးဆိုသည့္တိုင္အကယ္၍သပိတ္ကိုအားသံုး၍ႏွိမ္နင္းလွ်င္သူမကကန္  ့ကြက္ လိမ့္မည္မဟုတ္ဟုသူမကအစိုးရဘက္ကိုမီးစိမ္း(green light) ျပလိုက္ရာေရာက္ေနသည္။

ထို ့ေနာက္မွတဖန္ပုလိပ္တပ္ဖြဲ ့မ်ား၏လက္ခ်က္ျဖင့္ရုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ခါ
ဒဏ္ရာရသူမ်ားကိုျမင္ရျပန္ေသာအခါသူမကတာ၀န္ရိွသူမ်ားကို
အျပစ္တင္စကားဆို၍ေဒသခံမ်ားဘာလုပ္ေပးမည္ညာလုပ္ေပးမည္

ဆိုေနျပန္ရာဤအျပဳအမူသည္အစိုးရကိုႏိုင္ငံေရးေခ်ာက္တြန္းျခင္း
မဟုတ္လွ်င္ပင္ေရွ  ့ေနာက္မညီရာက်ေနသည္။ 

လက္ေတြ ့တြင္ယခုေလာက္အနာခံဆႏၵျပခဲ့သည့္တိုင္အစိုးရဘက္ ကေတာင္းဆိုသူမ်ား၏ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ေတြ ့ဆံု၍ညႇိႏိႉင္းမည့္
negotiation လမ္းေၾကာင္းကိုပီပီျပင္ျပင္ေဖၚမေပး။
စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္တစ္ခုကိုသာဖြဲ ့ေပးခဲ့သည္။
သဘာ၀အားျဖင့္စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ဟူသည္အစိုးရႏွင့္မပါတ္သက္ေသာ၊အစိုးရေၾကာင့္ျဖစ္တာမဟုတ္ေသာျပည္သူတြင္းပဋိပကၡမ်ား (
(where Government is not a party to the conflict) ကိုအစိုးရကၾကား၀င္ေျဖရွင္းေပးရာတြင္သာအသံုးျပဳေလ့ရိွသည္။ ဥပမာရခိုင္ ဘဂၤလီပဋိပကၡတြင္စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ ့ေပးသည္ကို - မူအားျဖင့္ - လက္ခံ၍ရသည္။
မည္သို ့ျဖစ္ေစယခုအခါဦးသိန္းစိန္အစိုးရကဤျပႆနာကိုသူမ၏လက္သို ့ ထိုးအပ္လိုက္ၿပီျဖစ္ရာသူမ၏ႏိုင္ငံေရးအရည္အခ်င္းကိုယခင္အခါမ်ားတံုးက
လိုေယာင္၀ါး၀ါးေျပာျခင္းလုပ္ျခင္းတို ့မပါဘဲျပည္သူ ့အက်ိဳးေဆာင္ႏိုင္မႏိုင္ ျပတ္ျပတ္သားသားျမင္ၾကရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရယခုရင္ဆိုင္ေနရေသာျပႆနာမ်ားသည္ႏိုင္ငံေရးသိပၸံ
ဘာသာရပ္တြင္အေမြဆက္ခံႏို္င္ငံေတာ္ (successor states မ်ားရင္ဆိုင္ရေလ့ရိွ သည့္ႏိုင္ငံေတာ္အေဟာင္းမ်ား၏အေမြဆိုးမ်ားျဖစ္သည္။
ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီးကဟစ္တလာ၏တတိယဂ်ာမန္ႏိုင္ငံေတာ္(Third Reich)
ႏွင့္အာရွတြင္ဂ်ပန္တို ့၏ဖက္ဆစ္ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားကိုအဆံုးသတ္ပစ္ခဲ့သည္။ 

စစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္းမဟာမိတ္မ်ား၏ပ်ိဳးေထာင္ေပးမႈျဖင့္အသစ္ျပန္လည္ ေပၚေပါက္လာေသာဂ်ပန္ႏွင့္ဂ်ာမဏီသည္ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတာ္မ်ားျဖစ္ၾက သည့္တိုင္ယခင္အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေဟာင္းမ်ား၏ဆိုးေမြမ်ားကိုေပးဆပ္ၾကရ ေသာအေမြဆက္ခံႏိုင္ငံေတာ္မ်ား (successor states) ျဖစ္လာၾကသည္။

ဂ်ာမဏီသည္ကမၻာတ၀ွမ္းမွဂ်ဴး Holocaust victims မ်ား၏အဆက္မျပတ္ ေလွ်ာ္ေၾကးေတာင္းခံမႈကိုႏွစ္ေပါင္း၅၀မွ်ဆက္တိုက္ေပးဆပ္ခဲ့ရၿပီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္
Gerhard Schroeder ၏ညြန္ ့ေပါင္းအစိုးရလက္ထက္ ၂၀ ရာစုအကုန္က်မွ
လက္စသပ္သြားသည္။ ထို ့နည္းတူဂ်ပန္ႏိုင္ငံသည္လည္းျမန္မာ၊ကိုးရီးယား စေသာသိမ္းပိုက္ခံႏိုင္ငံမ်ားအားစစ္ေလွ်ာ္ေၾကး(war reparations)ေတြေပးဆပ္ခဲ့ရသည္
ေတာင္ကိုးရီးယားဆိုလွ်င္စစ္ႀကီးအတြင္းလိင္ကြ်န္အျပဳခံရသူ မ်ား (Comfort women) ကပါေလွ်ာ္ေၾကးေတာင္းခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္သစ္တြင္ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳတ္ႏွံသူမ်ားသို ့ျပဳခဲ့ေသာ စီးပြားေရးကတိက၀တ္မ်ားျပႆနာကစတင္ေပါက္ကြဲထြက္လာျခင္းျဖစ္သည္။

ျဖစ္ခဲ့သည့္အတိုင္းမွ်တစြာသံုးသပ္ရလွ်င္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊ၏စစ္အစိုးရသည္
တရုပ္၊ေတာင္ကိုးရီးယား၊ထိုင္းစေသာအာရွႏိုင္ငံမ်ားမွကုပၼဏီမ်ားအား ရင္းႏွီးျမႇဳတ္ႏွံ ့ခြင့္မ်ားကိုအေနာက္တိုင္း၏စီးပြားေရး၊ႏိုင္ငံေရးပိတ္ဆို ့မႈဆန္ရွင္မ်ားေအာက္တြင္မိမိတို ့အာဏာတည္ျမဲေရးအတြက္ေကာတိုင္းျပည္စီးပြားေရးပါဘံုးဘံုးလဲမသြားေရးအတြက္ပါ အထူးအခြင့္အေရးမ်ားေပးအပ္၍ျပဳလုပ္ခဲ့ရတာျဖစ္သည္။ 

ပံုမွန္အေျခအေနမ်ားေအာက္တြင္ႏိုင္ငံတကာမွရင္းႏွီးျမႇဳတ္ႏွံမည့္သူမ်ား
အတြက္ေရျပင္ညီကြင္း(level playing field) တစ္ခုဖန္တီးေပး၍ျပည့္၀ေသာၿပိဳင္ဆိုင္မႈ 
(perfect competition) တစ္ခုကိုကမကထျပဳေပးႏို္င္ခဲ့သည္မဟုတ္သျဖင့္တိုင္းျပည္အတြက္နစ္နာခဲ့သည္။

[စင္စစ္ဤပိတ္ဆို ့မႉဆန္ရွင္မ်ား၏ဗိသုကာလက္ရာရွင္သည္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္
ကိုယ္တိုင္ပင္ျဖစ္ေၾကာင္းသူမအားေထာက္ခံသည့္အေနာက္တိုင္းအစိုးရ
အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားကတစ္ႀကိမ္မကေျဗာင္ေျပာခဲ့ၾကသည့္မွတ္တမ္းမွတ္ရာမ်ားအထင္အရွားရိွသည္။
ကေန ့တိုင္းျပည္ကရင္ဆိုင္ေနရေသာအေထြေထြ စီးပြားေရးေခတ္ေနာက္က်ေနမႈ၊ ၀ိဇၨာ၊ သိပၸံ၊ ဘာသာစကားႏွင့္၊ နည္းပညာ မ်ားအဆင့္အတန္မမွီျဖစ္ေနျခင္း၊ပညာတတ္မ်ားဆံုးရႉံးကုန္ျခင္း 
(brain drain) တို ့သည္ဆန္ရွင္ေၾကာင့္ျဖစ္ရျခင္းကအဓိကျဖစ္သည္။

၁၉၉၀ ခုႏွစ္မွသည္ ၂၀၁၀ အထိအႏွစ္ ၂၀ တာကာလအတြင္းျမန္မာျပည္သားမ်ား၏ဒုကၡမွာ
‘ေအာင္ဆန္း’ ႏွင့္ ‘စုၾကည္’ ကိုခြဲ၍မျမင္ႏိုင္ၾကျခင္း၊ ‘စုၾကည္’ ကို ‘ေအာင္ဆန္း’ ဟု ထင္မွတ္ေနခဲ့ၾကျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ရသည္။ ဤခ်ိဳ  ့ယြင္းခ်က္ကို ၂၀၁၀ ခုႏွစ္က်မွသူတို ့ လြန္ေျမာက္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲသစ္ကိုသူမကသပိတ္ေမွာက္ခဲ့သည့္တိုင္
လူထုကမဲထည့္ကာႏိုင္ငံေရးေရွ  ့မတိုးေနာက္မဆုပ္ျဖစ္ေနသည့္အေျခအေန
ကိုအဆံုးသပ္ခဲ့ ၾကသည္။

ဤသံုးသပ္ခ်က္ (analysis) သည္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုအၿပီးတိုင္ျငင္းပါယ္ေနျခင္းမဟုတ္ေပ။သမိုင္းတြင္သူမ၏အခဏ္းက႑သည္အထင္ကရႏွင့္သတ္သတ္မွတ္မွတ္ရိွေနသည္ကို
မည္သူမွ်မျငင္းပါယ္ႏိုင္။ ခ်ိဳ  ့ယြင္းခ်က္မကင္း၊အေကာင္းဆံုးကျပအသံုးေတာ္မခံႏိုင္ခဲ့ေစကာမူ သူမသည္စစ္အာဏာ ပိုင္မ်ားအားအဆက္မျပတ္ႀကိမ္တို ့ေပးခဲ့သည့္ႏွင္တန္ေကာင္း (whip)

တစ္ခုျဖစ္ခဲ့သည္။ သူမမရိွခဲ့လွ်င္ပင္သူမ၏ ေနရာတြင္အျခားသူတစ္ဦးဦးကိုသမိုင္းက ဖန္ဆင္းေပးမည္ျဖစ္သာျဖစ္သည္။

သူမ၏ပစၥဳပၸန္ျပႆနာမွာေတာ္လွန္ေရးစခန္းအဆင့္တံုးကအတိုင္းတည္ေဆာက္ေရးကာလတြင္
ဆက္၍အသံုးတည့္ (relevant ေနေစရန္အတြက္မိမိကိုယ္ကိုျပင္ (upgrade) ရမည္ျဖစ္သည္။ 
ဤသို ့မလုပ္ဘဲႏွင့္ေတာ့သူမေမွ်ာ္မွန္းေနေသာ ၂၀၁၅ေရြးေကာက္ပြဲအားျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကိုရယူႏိုင္ရန္မွာမေသခ်ာေပ။ ]

မဆီမဆိုင္မီဒီယာကိုရန္လုပ္ျခင္းကားမလုပ္သင့္ဆံုးျဖစ္သည္။ 
အြန္လိုင္းမီဒီယာဆိုလွ်င္မိမိကမည္သို ့မွ် policing မလုပ္ႏိုင္ေသာအရာျဖစ္သျဖင့္ရန္စျခင္းျဖင့္ပို၍ဆိုးလာစရာသာရိွသည္။

ျဖစ္သင့္သည္မွာဦးသိန္းစိန္အစိုးရသည္လက္ပန္းေတာင္လူထုေတာင္းဆိုမႈကို
အေၾကာင္းျပ၍တရုပ္အစရိွေသာႏိုင္ငံတကာကုပၼဏီမ်ားထံသို ့- ေဒသခံေတြ မနစ္နာေစမည့္၊သဘာ၀ပါတ္၀န္းက်င္မထိခိုက္ေစမည့္အခ်က္မ်ားယခုထက္ ပို၍တိုးခ်ဲ ့ထည္းသြင္းလာမည့္ အခ်က္မ်ားပါလာေရးျပန္လည္ညႇိႏိႉင္းမႈမ်ားလုပ္ရန္အသံျပဳရန္ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားအေနျဖင့္လည္းမိမိ၏ input  ေပးရံုသက္သက္အေနျဖင့္
‘ထိုင္ေနတာအေကာင္းသား-ထသြားမွက်ိဳးမွန္းသိ’ ျဖစ္မည့္အေပၚယံေက်ာ ဆန္သည့္စကားမ်ားမေျပာမိၾကဘို ့လိုသည္။

ယေန ့ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္တပ္ရင္းေတြတိုးျမႇင့္ခ်ထားယံု၊ မံုရြာတြင္မ်က္ရည္ယိုဗံုး၊မီးေလာင္ဗံုးမ်ားပစ္ခတ္ႏွိမ္နင္းယံုႏွင့္ျပႆနာေတြကိုလက္စသပ္ႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ထင္လွ်င္လည္းမွားပါသည္။ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္မ်ားဆိုသည္မွာလည္းႏိုင္ငံေရး အဓိပၸါယ္ထက္ရံုးလုပ္ငန္းသေဘာပိုေဆာင္ေနပါသည္။ ပိုနက္ရိႉင္း၍ေအာက္ေျခ က်ေသာေျဖရွင္းခ်က္မ်ားရလာေအာင္လူထုအသံ --အထူးသျဖင့္ - ေဒသခံ လူထု၏အသံကိုနားေထာင္သင့္သည္။ႏိုင္ငံတကာမွအလားတူ
အေတြ ့အၾကံဳမ်ား၊ဥပမာမ်ားကိုလည္းသုေတသနျပဳသင့္ပါသည္။

မံုရြာလက္ပေတာင္းေတာင္ကန္ ့ကြက္မႈႏွင့္အလားတူပဋိပကၡမ်ိဳးေတြ မိုင္တစ္ေထာင္ေက်ာ္ရွည္လ်ားမည့္သဘာ၀ဓါတ္ေငြ ့ပိုက္လိုင္းျဖတ္သန္းမည့္
လမ္းေၾကာင္းႏွင့္၊  ထား၀ယ္ေရနက္ဆိပ္ကမ္း
mega project တို ့တြင္တန္းစီ၍ ေစာင့္ေနၾကသည္။

အျခားအေမြဆိုးမ်ားျဖစ္ေသာယခုအခ်ိန္အထိအကင္းမေသေသးဘဲအခ်ိန္မ ေရြးျပန္လည္ေတာက္ေလာင္လာႏိုင္ေသာျပည္တြင္းစစ္အႏၱရယ္၊ တိုင္းျပည္ ၏နယ္နိမိတ္မ်ားမလံုျခံဳက်ိဳးေပါက္၍ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားခိုး၀င္ေနမႈ၊ ယိုယြင္းေန
ေသာ၀န္ထမ္းယႏ ၱယားႀကီး၊ ၀န္ႀကီးအဆင့္မွသည္ေအာက္ေျခရဲသားအထိ အဆင့္ဆင့္အာဏာအလြဲသံုးစားလုပ္ေနဆဲစသည့္အျဖစ္မ်ားသည္အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ဆက္စပ္ေနၾကသည္။

လက္ရိွဖြဲ ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသည္တို္င္းျပည္ကိုဒီမိုကေရစီႏွင့္မိတ္ဆက္ေပးမည့္ အပိုင္းကတိုးတက္ေရးသေဘာကိုေဆာင္ေသာ္လည္းယခင္စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္းမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားကိုကာကြယ္ထားသည့္အပိုင္းကေဖါက္ျပန္ေရးျဖစ္ေနသည္။
ဤအခ်က္ကိုတိုင္းျပည္ကအခ်ိန္အတိုင္းအတာတစ္ခုအတြင္းသာသီးခံႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ ထိုအတိုင္းအတာမကုန္မီအစိုးရကဦးေဆာင္၍ျပင္ဆင္သင့္ပါသည္။ လူထုကအစိုးရကိုဒရြတ္တိုက္ဆြဲေခၚရသည္အထိဆိုင္းင့့ံမေနသင့္။

ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးအျပည့္အ၀မရႏိုင္ျခင္းသည္ဤအေျခခံဥပေဒ၏
ဒီမိုကေရစီအႏွစ္သာရမျပည့္၀ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

တပ္မေတာ္သည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာႏွင့္ဥပေဒျပဳအာဏာမ်ားကိုဒီမိုကေရစီ
ကိုေက်ာေပး၍ခြဲတမ္းခ်ကာရယူထားသည္ကျပႆနာ၏အစိပ္အပိုင္းတစ္ရပ္
(part of the problem) ျဖစ္ေနသည္။ လူတန္းစားတရပ္၏သီးသန္ ့အက်ိဳးစီးပြားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးဘို ့ဆိုလွ်င္ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရိွေသာကမၻာ့သမိုင္းေခတ္မဟုတ္ေတာ့ၿပီ။

တပ္မေတာ္သည္ျပည္တြင္းစစ္ထည္းတြင္ပါ၀င္ခဲ့သည့္အတြက္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကိစၥကိုမိမိကိုယ္တိုင္ကမကထျပဳအားထုတ္ေနမည့္အစားတိုင္းရင္းသားမ်ားအပါအ၀င္ အရပ္သားႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားလက္သို ့လံုး၀လႊဲေျပာင္းတာ၀န္ေပးသင့္သည္။
ဤေနရာတြင္မည္မွ်ေစတနာျဖဴစင္သည္ျဖစ္ေစဦးေအာင္မင္း၊ဦးစိုးသိန္းတို ့လို
စစ္ဗိုလ္ေဟာင္းမ်ားကိုတာ၀န္မေပးသင့္ေတာ့ေပ။

တဘက္တြင္လည္းယေန ့တပ္မေတာ္ကို ၁၉၄၉၊ ၁၉၆၂၊ ၁၉၈၈ ေခတ္ကာလ မ်ားအတြက္တာ၀န္မရိွေတာ့ေသာမ်ိဳးဆက္မ်ားကေခါင္းေဆာင္ေနၿပီ္။ ထို ့ ေၾကာင့္အတိပ္၏ခ်ဳပ္ကိုင္ဖမ္းစားထားျခင္းကိုခံမေနေတာ့ဘဲအနာဂါတ္၏
ဆြဲေဆာင္ရာေနာက္သို ့လိုက္ပါဘို ့အခ်ိန္တန္ၿပီ။

အေျခခံဥပေဒ၏ေနာက္ထပ္ခ်ိဳ  ့ယြင္းခ်က္တစ္ရပ္မွာျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသ ႀကီးမ်ားရိွသဘာ၀သယံဇာတရင္းျမစ္မ်ားကိုဗဟိုအစိုးရကသာခ်ဳပ္ကိုင္၍ထုပ္
ယူေရာင္းခ်ေနတာ ( discretionary resource exploitation - ထို ့ေနာက္ သယံဇာတမွႏိုင္ငံျခား၀င္ေငြမ်ားကိုဗဟိုကစိတ္တိုင္းက်သံုးစြဲေနတာျဖစ္သည္ 
discretionary allocation of funds။ ဥပမာရခိုင္ျပည္နယ္မွထြက္ေသာ
သဘာ၀ဓါတ္ေငြ ့၏၂ရာခိုင္ႏံႉးမွ်ကိုသာေဒသရင္းတြင္ျပန္လည္အသံုးျပဳေပးပါ လွ်င္ျပည္နယ္တစ္ခုလံုးမီးလင္းၿပီဆိုေသာေလွ်ာက္လဲခ်က္ (appeal) သည္အလြန္အားေကာင္းေသာခံစားခ်က္ကိုျဖစ္ေစသည္။ 

စီးပြားေရးတရားမွ်တမႈ (economic justice)ဟူသည္လုပ္ၾကံဖန္တီးတီထြင္ ထားေသာေ၀ါဟာရတစ္ခုမဟုတ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ဒီမိုကေရစီအတြက္
ႀကိဳတင္လိုအပ္ခ်က္တစ္ခု (a prerequisite) ျဖစ္သည္။

အေနာက္ဒီမိုကေရစီကမၻာတြင္ Fiscal federalism ေခၚတိုင္းျပည္၏အမ်ိဳး သား၀င္ေငြကိုဗဟိုအစိုးရတစ္ဦးတည္းသေဘာျဖင့္စီမံခန္ ့ခြဲမႈမလုပ္ဘဲျပည္ နယ္အစိုးရမ်ား၏သေဘာတူညီခ်က္အတိုင္းခြဲေ၀သံုးစြဲသည့္စံနစ္က်င့္သံုးေနၾကသည္။(ျမန္မာျပည္မွခ်င္းေတာင္လို)ဖြံ ့ၿဖိဳးမႈအနည္းဆံုးျပည္နယ္မ်ားအ တြက္ပို၍ခ်မ္းသာေသာျပည္ နယ္မ်ားမွထည့္၀င္ေပးသည့္အထူးပ့ံပိုးေရး ဘ႑ာေငြျဖင့္ Equalization Program တစ္ခုဖန္တီးေပးထားသည္။ 

အခြင့္အေရးတန္းတူမရျခင္းသည္ခြဲထြက္ေရးကိုဦးတည္ေစေသာအဓိကအခ်က္ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံတကာေစာင့္ၾကည့္ပရိႆတ္ကျမန္မာအစိုးရသစ္၏ႏိုင္ငံေရးအျမင္မွန္ရလာမႈ
political enlightenment ကိုအသိ အမွတ္ျပဳသလိုအာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတာ္ေဟာင္းက ထားရစ္ေသာအေမြဆိုးမ်ားကိုရင္ဆိုင္ကိုင္တြယ္ရာ၌၀န္ႏွင့္အားခ်ိန္ဆေနသည္
ကိုနားလည္ေပးႏိုင္သည္။သို ့ေသာ္နားလည္ေပးျခင္းသည္မေအာင္မျမင္ျဖစ္လာ သည့္အခါခြင့္လႊတ္ျခင္းအျဖစ္သို ့ေျပာင္းလဲေပးလိမ့္မည္ေတာ့မဟုတ္ေပ။ 

က်ရႉံးျခင္း (failure) အားက်ရႉံးျခင္းအျဖစ္သာသတ္မွတ္ၾကပါလိမ့္မည္။

ေလာေလာဆယ္အစိုးရလက္ထည္းတြင္ပူပူေလာင္ေလာင္ျပႆနာသံုးခု
(ကခ်င္ေကအိုင္ေအ - ရခိုင္ဘဂၤလီ - မံုရြာ-ဦးပိုင္/၀မ္ေပါင္) ရိွသည္။
၄င္းတို ့အနက္တစ္ခုမွလြယ္လြယ္ႏွင့္ၿပီးသြားမည့္ပံုမေပၚ၊ ပို၍ႀကီးထြား
က်ယ္ျပန္ ့မလာၾကလွ်င္ပင္ကံေကာင္းေနသည္ဟုမွတ္ယူရမည္။

သို ့ေသာ္ျငားလည္းတစ္ခုေသာရႉေဒါင့္မွႏႈိင္းယွဥ္သံုးျပန္သပ္လွ်င္ျမန္မာႏိုင္ငံ၏
ဒီမိုကေရစီေဖၚေဆာင္ေရး၊ စီးပြားေရးတိုးတက္ဖြံ ့ၿဖိဳးေရးသည္ထင္ရသေလာက္မခက္ပါ။
အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ျမန္မာသည္ကမၻာ့ဒီမိုကေရစီမိသားစုႀကီးအတြင္းသို ့ေနာက္ဆံုး မွဆိုရေလာက္ေအာင္ေနာက္က်၍၀င္လာသူျဖစ္သည္ (late latecomer)
မိမိ၏ေရွ ့၌ႏိုင္ငံေရးစီးပြားေရးအသြင္ကူးေျပာင္းမႈၿပီးေျမာက္သြားၾကေသာ သမိုင္းလမ္းေၾကာင္းဆင္ဆင္တူေသာ၊ အရြယ္တူႏိုင္ငံေပါင္းဒါဇင္ႏွင့္ခ်ီ 
၍ရိွေနၿပီးသားျဖစ္သည္။ ေတာင္ကိုးရီးယား၊ တိုင္၀မ္၊ ထိုင္း၊ ဖိလစ္ပိုင္ ၊ေတာင္အာဖရိက
ဂါနာ၊ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား၊ ခ်ီလီ၊ အာဂ်င္တီးနား၊ မကၠဆီကိုစသည့္ျဖင့္ Samuel Huntington ၏တတိယလိႈင္းႏိုင္ငံ (Third wave countries) တစ္ဒါဇင္မကရိွၾကသည္။
ယင္းတို ့ထံမွအတုယူစရာေရွာင္က်ဥ္စရာအေတြ  ့အၾကံဳမ်ား၊
သခၤစာမ်ားမကုန္ႏိုင္မခမ္းႏိုင္ရိွေနပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားကတကယ္လုပ္ခ်င္ေသာစိတ္ဓါတ္ (Political will) သာလိုအပ္ပါသည္။

ျမန္မာသံေတာ္ဆင့္



No comments:

Post a Comment